Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
6. Ünite: AFETLER VE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇEVRE Türkiye’de deprem riskinin en çok ve en az olduğu alanlar nerelerdir? Türkiye, 6 Şubat 2023 tarihinde iki büyük deprem habe- riyle sarsıldı. AFAD verilerine göre bu depremlerin ilki saat 04.17’de ve 7,7 büyüklüğünde Pazarcık merkezli, ikincisi ise saat 13.24’te ve 7,6 büyüklüğünde Elbistan merkezli meydana geldi (Harita 6.4). Kahramanmaraş depremleri olarak adlandırılan bu sarsıntılar, Türkiye tarihinde yaşa- nan en yıkıcı depremler olarak kayıtlara geçmiştir. Bu iki depreme ait yer hareketi kayıtları, saha gözlemleri ve böl- ge halkından edinilen bilgilere göre ilk deprem Kahraman- maraş ve Hatay’da, ikinci deprem ise özellikle Malatya’da oldukça yıkıcı bir etki bırakmıştır. Bu depremler, alansal genişliğin yanı sıra etkilediği nüfus miktarı bakımından da çok yüksek seviyede olmuştur. Yaşanan afette 53 bini aşkın kişi hayatını kaybetmiş, 100 binden fazla insan ya- ralanmış, 40 binin üzerinde bina da tamamen yıkılmıştır. Sonuç itibarıyla bu hadise, 1939 yılında yaşanan Erzincan depremi (Mw: 7,9) ile 1999’da meydana gelen Gölcük (Ko- caeli) depreminden (Mw: 7,4) çok daha fazla kayba neden olmuştur. Türkiye’de Depremler Türkiye, Akdeniz-Himalaya Deprem Kuşağı’nda yer aldığından ülkenin he- men her bölgesinde çok sayıda fay hattı oluşmuştur. Bu nedenle aktif fay hatlarının bulunduğu alanlarda depremler meydana gelmektedir. Geçmişten bugüne yaşanan depremlerin istatistiğine bakıldığında Türkiye’de geniş çap- ta can ve mal kaybına neden olan büyük depremlerin sık aralıklarla meydana geldiği görülmektedir (Harita 6.5). 7,2 1999 DÜZCE 1976 VAN Çaldıran 2011 VAN 7,2 Kahramanmaraş (Pazarcık-Elbistan) Depremleri 7,2 1953 ÇANAKKALE Yenice 7,7 7,6 2023 KAHRAMANMARAŞ Pazarcık 2023 KAHRAMANMARAŞ Elbistan 7 7,1 7,2 7,2 1964 BALIKESİR Manyas 1957 BOLU Abant 1944 BOLU Gerede 1943 SAMSUN Ladik 7,4 1999 KOCAELİ Gölcük 7 1942 TOKAT Erbaa 7,1 7,2 1957 MUĞLA Fethiye-Rodos 1970 KÜTAHYA Gediz 7,9 7,5 1939 ERZİNCAN 1930 HAKKÂRİ İran sınırı 7,2 0 100 200 K Şanlıurfa Adıyaman Gaziantep Kilis r Sivas Kayseri Niğde Nevşehir Elazığ Malatya Tunceli Mersin Kahramanmaraş Hatay Osmaniye Adana Harita 6.4: Türkiye deprem tehlike haritasına göre bölgenin deprem tehlikesi Şanlıurfa Adıyaman Gaziantep Kilis Sivas Kayseri Niğde Nevşehir Elazığ Malatya Tunceli Mersin Kahramanmaraş Hatay Osmaniye Adana Düşük tehlike Yüksek tehlike 0 60 120 km K km Harita 6.5: Türkiye ve yakın çevresinde son 100 yılda 7 ve üzeri büyüklüğünde meydana gelmiş depremler (Kandilli Rasathanesi, AFAD)
