Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
6. Ünite: AFETLER VE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇEVRE 6.1.1. Tehlike, Risk ve Afet Bir olayın afet kabul edilebilmesi için insanlar, diğer canlılar ve çevre üzerinde etkiler meydana getirmesi gerekmektedir. Bu açıdan Türkiye; söz konusu et- kilere neden olan deprem, sel ve taşkın, heyelan, maden kazası gibi afetlerin yaşandığı bir ülkedir. Örneğin Türkiye’de aktif fay hatlarının geçtiği bölgeler deprem tehlikesi olan yerlerdir (Harita 6.1). Bu bölgelerde depreme dirençli olmayan yerleşim alanlarının kurulması afet riskini artırmaktadır. Söz konusu bölgelerde meydana gelebilecek bir deprem sonucu sağlam olmayan yapıla- rın zarar görmesiyle ciddi can ve mal kayıpları yaşanabilmektedir. Harita 6.1: Türkiye deprem tehlike haritası (AFAD) Türkiye nüfusunun yaklaşık %75’i deprem riskinin yüksek olduğu alanlarda yaşamaktadır. Afetler; tehlike, maruziyet ve risk kav- ramlarıyla doğrudan ilişkilidir. Afet- lerin kaynağını oluşturan tehlikelerin belli bir zaman ve yerde ortaya çıka- rak insan hayatını, mal varlıklarını, beşerî faaliyetleri ve doğal çevreyi olumsuz etkileyebilecek potansiyeli vardır. Ancak tehlikeler; büyüklüğü, meydana gelme sıklığı, coğrafi konu- mu, oluş şekli ve etki düzeyi bakımın- dan birbirinden farklıdır. Deprem, sel, taşkın, volkanik patlama, tsunami, çığ, fırtına, tayfun vb. doğa olayları ile yangın, patlama, kaza, salgın hasta- lık, savaş vb. insan kaynaklı olaylar; yeterli önlemler alınmadığı takdirde afete dönüşmektedir (Görsel 6.1). Görsel 6.1: Yıldırım düşmesi veya aşırı sıcaklara bağlı meydana gelen orman yangınları, doğa kaynaklı tehlikeler arasındadır. Ardahan Mardin Şanlıurfa Adıyaman Gaziantep Kilis Şirnak Siirt Batman Diyarbakır Eskişehir Kırşehir Sivas Niğde Nevşehir Aksaray Karaman Konya Ankara Yozgat Kırıkkale Çankırı Elazığ Malatya Erzincan Ağrı Hakkari Muş Kars Erzurum Van Bitlis Iğdır Bingöl Tunceli Antalya Burdur Isparta Mersin Kahramanmaraş Hatay Osmaniye Adana Kastamonu Samsun Tokat Ordu Giresun Trabzon Rize Artvin Bayburt Gümüşhane Çorum Amasya Sinop Karabük Zonguldak Bolu Bartın Muğla İzmir Manisa Afyonkarahisar Uşak Aydın Denizli Kütahya Çanakkale Edirne İstanbul Tekirdağ Kırklareli Bursa Bilecik Yalova Balıkesir Kocaeli Düzce Sakarya Kayseri Düşük Tehlike Yüksek Tehlike İl Merkezi Diri Faylar Karadeniz Akdeniz Ege Denizi Marmara Denizi Gürcistan Ermenistan İran Irak Suriye KKTC GKRY NÖC. Az. Bulgaristan Yunanistan 0 100 200 km K AÖC.
