Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
4. Ünite: BEŞERÎ SISTEMLER VE SÜREÇLER 160 Ülkeler, nüfus yapılarının getirdiği avantajlardan yararlanmak ve olası sorunları en aza indirmek için nüfus politikaları belirler. Ancak siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel özellikleri birbirinden farklı olan ülkelerin uyguladığı nüfus politikaları da farklılık gösterir. Ülkelerin Uyguladığı Farklı Nüfus Politikaları Nüfusun Ülke İçindeki Dağılışını Düzenleme Birçok ülke, nüfuslarının kendi sınırları içindeki dağılışını yönetmeyi amaçlayan politi- kalar uygulamaktadır. Bu politikalar; genellikle ekonomik kalkınma, altyapı ve nüfus yo- ğunluğundaki bölgesel eşitsizlikleri gidermeye yöneliktir. Bazı ülkeler, nüfusun ülke için- de dengeli dağılmasına yönelik politikalar geliştirir. Bu kapsamda nüfusun büyük kent merkezlerinden küçük kasaba ve köylere dağıtılması için çalışmalar yapılır. Kanada, Endonez- ya, Avustralya, Norveç, Çin ve Hindistan’da nüfusun ülke içindeki dağılışına yönelik politikalar uygulanmaktadır. Nüfus Artış Hızını Azaltma Gelişmekte olan ülkelerde doğum oranlarının yüksek olması nedeniyle eğitim, sağlık gibi sosyal hizmetler yetersiz kalmaktadır. Bu sebeple Afganistan, Pakistan, Hindistan gibi ülkelerin nüfus ar- tış hızını azaltmaya yönelik planlama yapması beklenir. Bu planlamadaki amaç; nüfus artış hızının fazla olmasından kaynaklanan doğal kaynakların aşırı tüketimi, yetersiz beslenme, konut açığı, işsizlik, çarpık kentleşme gibi sorunların önüne geçmektir. Aksi takdirde demografik yatırımlar ye- tersiz kalacak, kişi başına düşen millî gelir azalacak ve ülkenin ekonomik kalkınma hızı düşecektir. Nüfus Artış Hızını Artırma Bugün uygulanan bir diğer nüfus politikası, nüfus artış hızını artırmaya yöne- liktir. Gelişmiş ülkelerde eğitim seviyesi, kentleşme oranı ve kadınların iş ha- yatına katılımının yüksek olması doğum oranlarının azalmasına neden olur. Nüfus artış hızının düşük olması; genç nüfus oranının azalmasına, yaşlı nüfus oranının fazla olmasına ve çalışma çağındaki nüfusun giderek azalmasına yol açar. Yaşlı nüfus oranının artması, iş gücü açığına neden olarak ülke ekonomisini olumsuz etkiler. Bu sebeple Alman- ya, Japonya, İsveç vb. gelişmiş ülkeler; nüfusu artış hızını artırmaya yönelik politikalar uygulayarak nüfusun azalmasının neden olduğu sorunları en aza indirmeye çalışır. 160