Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
3. ÜNİTE: DOĞAL SİSTEMLER VE SÜREÇLER 124 İnsan Faaliyetleri İnsan; doğal ortamda varlığını sürdürmeye başladığı andan itibaren yapmış ol- duğu beşerî faaliyetlerle (tarım, hayvancılık, ulaşım, sanayi vb.) ekosistemlerin işleyişini değiştirmeye, yerel ve bölgesel ölçekte iklim sistemlerini etkilemeye başlamıştır. Önceleri lokal ölçekte görülen bu etkiler, Sanayi Devrimi sonrası artan fosil yakıt kullanımı nedeniyle etki alanını küresel boyuta taşımıştır. Artan nüfusu ve tüketimiyle doğal sistemler üzerindeki etkisini iyiden iyiye hissettiren insan, bugün yerküredeki karaların yaklaşık üçte birini tarım alanı hâline getirmiştir. Sanayi Devrimi öncesine göre yerküredeki orman alanları- nın beşte biri yok edilmiştir. İnsan nüfusunun yarıdan fazlası kentlerde yaşar hâle gelmiştir. Antroposen (İnsan Çağı) olarak adlandırılan bu dönemde artan insan faaliyet- leri atmosferde sera gazı birikimini artırmıştır. Bu da doğal sera etkisini kuv- vetlendirerek küresel sıcaklığın olağandan daha hızlı bir şekilde artmasına neden olmuştur (Görsel 3.32). Bu küresel sıcaklık artışı da iklim değişikliğini hızlandırmaktadır. Metan (CH4) Karbondioksit (CO2) Küresel İklim Değişikliğinin Etkileri Yeryüzünde geçmişten günümüze doğal ve beşerî süreçlerin etkisiyle iklim değişiklikleri yaşanmıştır. Doğal süreçlerde yaşanan değişiklikler, yeryüzün- de sıcak çağların ve buzul çağlarının yaşanmasına neden olmuştur. Yeryü- zünde son iki buçuk milyar yıllık süreçte defalarca sıcak çağ ve buzul çağı yaşanmıştır. Günümüzden yaklaşık iki buçuk milyon yıl önce başlayıp on bin yıl önce sona eren dönemde 21 kez buzul çağı yaşanmıştır. Görsel 3.32 Tarım, sanayi, kentleşme, ulaşım, turizm, enerji üretimi gibi faaliyetler sera gazı salınımını artırarak küresel sıcaklık artışına neden olmaktadır.