9. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 72 Cevapları (MEB Yayınları)

1. Tema D vitamini, steroit yapısına sahip bir vitamindir. Bu vitamin, güneş ışığında­ ki ultraviyole B (UVB) sayesinde inaktif formda deride sentezlenir. İnaktif D vi­ tamini önce karaciğerde sonra da böb­ rekte bazı reaksiyonlardan geçerek aktif D vitaminine dönüşür. Böbrekler aktif D vitamini ile bağırsaklarda kalsiyum ve fosfat taşınmasını artırırken kemiklerin kendisi için gerekli mineralleri almasını sağlar. En iyi bilinen görevi, kalsiyum ve fosfor emilimini artırarak kemiklerin ve dişlerin sağlıklı olmasını sağlamaktır. Bağışık­ lık sistemi fonksiyonlarını da düzenler. Yumurta sarısı, karaciğer, süt ve süt ürünlerinde fazlaca bulunur (Görsel 1.62). E vitamini, sekiz farklı bileşikten olu­ şan güçlü bir antioksidan vitamindir (Görsel 1.63). Hücre zarını ve diğer yağ yapıdaki bileşenleri toksik bileşiklerin etkilerine karşı korur. Ay çekirdeği, ba­ dem, mango, kivi, avokado, yer fıstığı, badem yağı gibi besinler E vitamini bakımından zengin besinlerdir. K vitamini, kanın pıhtılaşma faktörle­ rini aktive ederek kan kaybını önleyen ve kemiklere kalsiyumun bağlanmasını sağlayarak kemik yoğunluğunu artıran lipit yapılı moleküllerdir. Sindirim sistemindeki bakteriler tarafından üretilir, fermente gı­ dalarda ve hayvansal ürünlerde bulunur. Yeşil yapraklı sebzeler, bitkisel yağlar, kuru yemişler, yumurta sarısı, süt ve süt ürünleri gibi besinlerde K vitamini bulunur. Suda Çözünen Vitaminler B vitamini, en fazla çeşidi olan ve suda çözünen vitamin grubudur. B vitamini gru­ bundaki vitaminler kimyasal veya fizyolojik olarak birbiriyle ilişkili olmamasına rağ­ men hepsinin en önemli ortak özelliği, enerji verici metabolik reaksiyonlarda gö­ revli enzimlerin koenzimleri veya bunların sentezi için öncül molekül olmalarıdır. Biyokimyasal reaksiyonlarda koenzim olarak görev alır ve enerji metabolizmasının düzenlenmesini sağlar. Vücut büyümesi ile gelişimi, sağlıklı cilt, sinirlerin ve kalbin düzgün çalışması ve kırmızı kan hücresi oluşumu için de gereklidir. Somon, kırmızı et, karaciğer, yumurta, süt, kabuklu deniz ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler, meyveler, fındık, badem, ayçiçeği tohumları gibi besinler B vitamini içerir. C vitamini, askorbik asit olarak da bilinen ve suda çözünen kuvvetli bir antioksidan moleküldür. Limon, portakal, greyfurt gibi narenciyeler ve kırmızı biber, yeşil biber, brokoli gibi sebzeler C vitamini açı­ sından zengindir (Görsel 1.64). Cildin, bağ dokularının, kemiklerin ve dişlerin temel yapısal proteini olan kolajenin sentezin­ de görev alır. Enfeksiyonlara karşı vücu­ dun savunmasını güçlendirir. Görsel 1.63 E vitamini açısından zengin besinler Görsel 1.62 D vitamini açısından zengin besinler Görsel 1.64 C vitamini açısından zengin besinler Antioksidan: Serbest radikaller adı verilen kararsız moleküllerin oluşturabileceği hücresel hasarın engellenmesinde görevli maddelerdir.