Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
3. Ünite Kaynak Akarsu Ağız Taban Seviyesi Aşağı Çığır Orta Çığır Yukarı Çığır Görsel 3.2: Akarsu çığırlarını gösteren diyagram Görsel 3.3: Su bölümü çizgisini gösteren blok diyagramı Su Bölümü Çizgisi Akarsu Havzası Akarsular Yağmur, kar, buz ve kaynak sularıyla beslenerek belli bir yatak içinde eğim boyunca akan ve deniz, göl veya bataklıklarda sonlanan tatlı sulara akarsu denir. Akarsular taşıdıkları su miktarına, uzunluğuna ve su toplama havzalarının genişliğine göre dere, çay ve nehir (ırmak) olarak adlandırılır. Akarsuyun doğduğu yere akarsu kaynağı, döküldüğü yere akarsu ağzı denir (Görsel 3.2) . Akarsular havza özelliklerine, rejimlerine ve beslenme özelliklerine göre sınıflandırılmaktadır. Bir akarsuyun ana kol ve yan kollarıyla birlikte sularını toplayarak aktığı alana akarsu havzası denir. Akarsular deniz veya okyanusa ulaşa biliyorsa açık havza; ulaşamıyor ve göl, bataklık veya kapalı çöküntü alanlarında son buluyorsa kapalı havza özelliği gösterir. Akarsu havzalarını birbirinden ayıran ve genellikle yüksek dağlık alanlardan geçen doğal sınıra su bölümü çizgisi denir (Görsel 3.3) . Bu çizgi yağışla yeryüzüne düşen suların hangi akarsuya katılacağını belirler. Akarsu yata ğından saniyede geçen metreküp cinsinden su miktarına akım veya debi denir. Akarsuyun debisi yağış miktarı, kar ve buz erimeleri, buharlaşma oranı, bitki örtüsünün varlığı, havzanın genişliği, zemin yapısı gibi faktörlerden etkilenir.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1. Adım (Mekânsal ve Coğrafi Veri Analizi): Soruda incelenen doğal sistem, yerleşme, iklim veya harita verileri analiz edilir.
2. Adım (Coğrafi İlkelerin Uygulanması): Dağılış, nedensellik ve karşılıklı ilgi ilkeleri doğrultusunda olaylar açıklanır.
3. Adım (Sonuç): Türkiye ve dünya coğrafyası perspektifiyle mekânsal sonuç ortaya konulur.
