11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 127 Cevapları (MEB Yayınları)

5. Ünite Türkiye’nin Üretim, Tüketim ve Dış Ticaretindeki Önemli Tarım Ürünleri Türkiye’de tarımsal üretim; iklim koşulları, sulama olanakları, gübreleme, makineleşme ve modern tarım teknikleri­ nin kullanımıyla çeşitlilik göstermektedir. Bunun yanı sıra iç ve dış tüketim talebi, seracılık faaliyetleri, ürün fiyatları ve çiftçilerin tercihleri de yetiştirilen ürün çeşidini etkilemektedir. Tarımsal üretim genel olarak bitkisel ve hayvansal üretim olmak üzere iki gruba ayrılabilir. Bitkisel üretimde tahıllar (buğday, arpa, mısır), pamuk, tütün, ayçiçeği, şeker pancarı, sebze, meyve gibi ürünler yer alır. Hayvansal üretimde ise küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık, kümes hayvan­ cılığı ile arıcılık ve balıkçılık faaliyetleri sonucunda elde edilen et, süt, yumurta, bal, balık gibi gıda ürünlerinin yanı sıra yapağı, kıl, deri gibi ham maddeler yer almaktadır. Bu ürünler Türkiye’nin üretiminde, tüketiminde ve dış ticaretinde stratejik öneme sahip olup ülke ekonomisinin temel dayanaklarından birini oluşturmaktadır (Grafik 5.1-5.2). Oran % İstihdam GSYİH Yıllar 0 20 40 60 80 100 1970 1980 1990 2000 2010 2020 2024 70,9 63,3 47,1 36,1 23,3 19,4 14,8 37,3 26,1 17,5 14,1 9,1 5,2 5,6 Grafik 5.1: Türkiye ‘de GSYİH ve Tarımsal İstihdamın Değişimi (1970-2024) Tarım İhracatı (Milyar $) 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 0 10 20 17 11 18 20 17 11 15 11 17 13 19 14 20 15 21 15 24 23 30 31 33 22 18 25 30 40 Tarım İthalatı (Milyar $) Yıllar Grafik 5.2: Türkiye'de Tarımın Yıllara Göre İthalat ve İhracat Miktarı Bitkisel Üretim Türkiye, iklim çeşitliliği ve geniş tarım alanları sayesinde çok sayıda ürünü yetiştirme potansiyeline sahip önemli bir tarım ülkesidir. Artan nüfusun gıda güvencesi açısından bitkisel üretimde sürdürülebilirlik oldukça önemlidir. Bitkisel üretimin sürdürülebilirliği doğal kaynakların korunması ve tarımsal üretimin uzun vadede devamlılığının sağ­ lanması açısından büyük önem taşımaktadır. Günümüzde gelişen teknolojiyle birlikte tarımda verimliliği artırmak kadar çevreye duyarlı üretim modelleri geliştirmek de öncelikli hâle gelmiştir. Bu kapsamda topraktaki nemin ve biyolojik çeşitliliğin korunması, suyun verimli kullanılması ve kimyasal ilaçların yerine biyolojik mücadele yöntemle­ rinin benimsenmesi sürdürülebilir bitkisel üretimin temel ilkeleri arasındadır. Ayrıca doğal veya dengeli gübreleme uygulamaları, yenilenebilir enerji kaynaklarının tercih edilmesi, ürün çeşitliliği ve rotasyonunun artırılması ekosiste­ min canlılığını desteklemektedir. Tarla çevresinde ağaçlandırma yapmak ve yerel bitki türlerini korumak da toprak verimliliğini sürdürmeye yardımcı olur. Bu yaklaşımlar, hem çevreye zarar vermeyen hem de gelecekteki kuşakların üretim olanaklarını güvence altına alan sürdürülebilir bir tarımsal sistemi mümkün kılmaktadır. .