Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Tema / Tepki Kıkırdak Doku Kıkırdak doku, kıkırdak hücreleri ve hücreler arası maddelerden oluşur. Kıkırdak dokunun hücrelerine kondrosit, bu hüc- relerin salgıladığı ara maddeye ise kondrin denir (Görsel 1.9.9). Kıkırdak doku hücreleri yuvarlak ya da ovaldir. Bu hücreler kapsül yapısı içinde yer alır. Kıkırdak doku, sinir ve kan damarı içermez. Besin ve oksijeni bağ dokudan difüzyon ile alır. Atıklar da difüzyonla bağ dokuya verilir. Embriyonik dönemde çoğunlukla kıkırdak doku- dan oluşan iskelet zamanla kemikleşir. Ancak vü- cutta bazı kısımlar kıkırdak olarak kalır. Kıkırdak doku esnek, dayanıklı ve pürüzsüzdür. Bu sayede kemiklere hareket kolaylığı sağlar. Kıkırdak doku ara maddesinde bulundurduğu lifle- rin yapısına göre elastik, fibröz ve hiyalin kıkırdak olmak üzere üç kısımda incelenir. Elastik kıkırdak, bol miktarda elastik lif içerir, bu nedenle esnek ve bükülebilir özelliktedir. Bu kı- kırdak doku çeşidi kulak kepçesi, östaki borusu, kulak yolu ve epiglottis (gırtlak kapağı) yapılarında bulunur (Görsel 1.9.10). Fibröz kıkırdak, yoğun miktarda kolajen lifler içe- rirken az miktarda kondrosit içerir. Basınç ve çek- meye dayanıklıdır. Omurlar arası disklerde ve köp- rücük kemiği eklemlerinde bulunur (Görsel 1.9.11). Hiyalin kıkırdak, kolajen lif ve diğer kıkırdak çe- şitlerine göre daha fazla kıkırdak hücresi içerir (Görsel 1.9.12). Basınca dayanıklıdır. Hiyalin kıkır- dak mikroskop altında saydam ve camsı görünür. Embriyonik dönemdeki iskelet hiyalin kıkırdaktan oluşmaktadır. Kemiklerin eklem yapan baş kısmın- da, kaburga uçlarında, burun ucunda ve soluk bo- rusunda hiyalin kıkırdak bulunur. Görsel 1.9.10: Elastik kıkırdak (mikroskop görüntüsü, objektif lensi 40x) Kondrositler Görsel 1.9.11: Fibröz kıkırdak (mikroskop görüntüsü, objektif lensi 40x) Görsel 1.9.12: Hiyalin kıkırdak (mikroskop görüntüsü, objektif lensi 40x) Kondrositler Kondrositler Görsel 1.9.9: Kıkırdak dokuda kapsül, kondrosit ve kolajen lif görünümü (mikroskop görüntüsü, objektif lensi 40x) Kapsül Kapsül Kondrosit Kondrosit Kolajen lif Kolajen lif
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1. Adım (Biyolojik Yapı ve Süreç Analizi): İlgili organ, hücre yapısı veya ekolojik kavramın temel özellikleri gözden geçirilir.
2. Adım (Fizyolojik Mekanizma): Hücresel solunum, fotosentez, sinir iletimi veya ekosistem dengesi ile ilgili neden-sonuç ilişkisi kurulur.
3. Adım (Değerlendirme): MEB kazanımlarına uygun bilimsel terminoloji ile açıklama tamamlanır.
