Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Tema / Homeostazi verilmesi kişinin tansiyonunun normal değere gelmesine yardımcı olur. Yüksek Tansiyon (Hipertansiyon): Farklı iki günde en az iki kez yapılan ölçümlerde 18 yaşını geçmiş erişkin bir bireyde büyük tansiyonun 140 mmHg ve üzerinde ya da küçük tansiyonun 90 mmHg ve üzerin- de olmasına hipertansiyon denir. Hipertansiyon hiçbir belirti vermeden sadece tesadüfen ölçülen kan basıncı değerinin yüksek bulunması ile or- taya konulabilir. Bununla birlikte en sık görülen belirtiler; enseden alın bölgesine doğru yayılan baş ağrısı, baş dönmesi, kulak uğultusu, kulak çınlaması, burun kana- ması, çarpıntı, terleme ve sık idrara çıkmadır. Tansiyon yüksekliği zamanla özellikle kalp, böbrek, göz ve beyne kan götüren atardamarlarda hasara ne- den olabilir. Hipertansiyona bağlı olarak zamanla aort anevrizması denilen ve ana atardamar olan aort dama- rında balon benzeri çıkıntılar oluşabilir (Görsel 2.10.3). Kan basıncındaki yükselme yıllarca belirti vermeden ilerleyebilir ancak bu durum hastaların zarar görmediği anlamına gelmez. Yüksek tansiyon inme, kalp krizi ve böbrek yetmezliğinin en önemli sebeplerinden biridir. Hipertansiyondan korunmak için ideal vücut ağırlığını korumak, düzenli fi- ziksel aktivite yapmak, düzenli ve dengeli beslenmek, tuzlu besin tüketimini azaltmak, doymamış yağ asidi bakımından zengin bitkisel yağları kullanmak gerekir. Ayrıca tütün ve tütün mamulleri ile alkolden uzak durmak gerekir. 2.10.1.ç) Obezite Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından obezite, sağlığı bozacak ölçüde vü- cutta aşırı yağ birikmesi şeklinde tanımlanmaktadır. Sağlıklı kilodaki erkekler- de vücut yağı genellikle %15-20, kadınlarda ise %25-30 aralığındadır. Vücut yağ oranını doğrudan ölçmek zor olduğundan obezite tanımı sıklıkla aşırı kiloya dayanır. Dünya Sağlık Örgütü, fazla kiloluluk ve obeziteyi belirlemek için “Vücut Kitle İndeksi”ni (VKİ) kullanır. Bu değer, kilonun (kg), boyun (m) karesine bölün- mesiyle bulunur. [VKİ = Ağırlık (kg)/Boy (m²)]. Bulunan değer ve “Vücut Kitle İndeksi Tablosu” yardımıyla obezite sınıfı bulunabilir. Görsel 2.10.3 Hipertansiyona bağlı görülen aort anevrizması VKİ (kg/m2) Obezite Sınıfı Düşük kilolu <18.5 Normal 18,5-24,9 Fazla kilolu 25,0-29,9 Obezite 30,0-34,9 I Obezite 35,0-39,9 II Aşırı obezite ≥40 III Bilgi Kutusu Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) 1998 Deklarasyo- nu’na göre modernleşme ve ekonomik büyüme, standartlardaki iyileş- meyle birlikte obeziteyi küresel bir epidemiye taşımış ve örgüt 2002’de bu durumun 21. yüzyılın en büyük sağlık sorunla- rından biri olarak sürece- ğini öngörmüştür. Sağlıklı aort Karın aort anevrizması Göğüs aort anevrizması Vücut Kitle İndeksi Tablosu
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1. Adım (Biyolojik Yapı ve Süreç Analizi): İlgili organ, hücre yapısı veya ekolojik kavramın temel özellikleri gözden geçirilir.
2. Adım (Fizyolojik Mekanizma): Hücresel solunum, fotosentez, sinir iletimi veya ekosistem dengesi ile ilgili neden-sonuç ilişkisi kurulur.
3. Adım (Değerlendirme): MEB kazanımlarına uygun bilimsel terminoloji ile açıklama tamamlanır.
