Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Tema / Homeostazi Böbrekler Bir böbreğin enine kesitinde, dış kısmında ve bağ doku yapısında koruyu- cu kapsül ve onun altında kabuk (korteks) bulunur. Kabuk kısmının altında öz (medulla) bulunur. Böbreğin üretere bağlanan en iç kısmını ise havuzcuk oluşturur (Görsel 2.8.2). Nefron Her bir böbrekte çok sayıda bulunan ve kanın süzüldüğü yapılardır. Bir nefron temel olarak Bowman kapsülü, proksimal tüp, Henle kulpu ve distal tüpten olu- şur (Görsel 2.8.3). Bowman kapsülü, yumak şeklinde düzenlenmiş glomerulus kılcalları- nı sarmalar. Bowman kapsülü ve glomerulusun meydana getirdiği bu yapıya Malpigi cisimciği adı verilir (Görsel 2.8.4). Glomerulus kılcal- ları, böbrek atardamarına bağlı olan getirici atardamar ile götürücü atardamar arasındaki kılcal damar ağıdır. Bu kılcallar iki atardamar arasında bulunduğundan kan basıncı, vücut kılcallarından yaklaşık olarak iki kat daha fazldır. Bu yüksek basınç nedeniyle glomerulus kılcallarından Bowman kapsülüne doğru madde akışı tek yönlü ger- çekleşir. Görsel 2.8.2: Bir böbreğin dış görünümü ve iç yapısı Görsel 2.8.3: Bir nefronun yapısı ve idrar toplama kanalı Görsel 2.8.4: Malpigi cisimciğinde Bowman kapsülü ve glomerulus kılcalları Bilgi Kutusu Mesane belli bir doluluğa ulaşana kadar istemli olarak idrar tutulabilir. Fakat mesanenin doygunluk seviyesi aşıldığında otonom sinirler devreye girer ve idrar istemsiz boşaltılır. Dış Görünüm İç Yapı Böbrek atardamar Böbrek toplardamar Üreter Kabuk (Korteks) Öz (Medulla) Havuzcuk Kapsül Glomerulus Bowman kapsülü Böbrek atardamarı Böbrek toplardamarı İnen kol Çıkan kol Henle kulpu İdrar çıkışı Toplayıcı kanal Medulla bölgesi Korteks bölgesi Proksimal tüp Distal tüp Getirici atardamar Götürücü atardamar Glomerulus Bowman kapsülü
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1. Adım (Biyolojik Yapı ve Süreç Analizi): İlgili organ, hücre yapısı veya ekolojik kavramın temel özellikleri gözden geçirilir.
2. Adım (Fizyolojik Mekanizma): Hücresel solunum, fotosentez, sinir iletimi veya ekosistem dengesi ile ilgili neden-sonuç ilişkisi kurulur.
3. Adım (Değerlendirme): MEB kazanımlarına uygun bilimsel terminoloji ile açıklama tamamlanır.
