11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 194 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema / Homeostazi Grup Değerlendirme Formu Akran Değerlendirme Formu Öz Değerlendirme Formu Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı 2.7.1. Solunum Sistemi ve Homeostazi Solunum sistemi, hücre metabolizması için gerekli oksijenin vücuda alınma- sını ve metabolizma sonucu oluşan karbondioksidin vücuttan uzaklaştırılma- sını sağlayan sistemdir. Solunum olayı, dış solunum ve iç solunum olmak üzere iki aşamada gerçekleşir (Görsel 2.7.2). Birinci aşama, akciğer alveolle- ri ile akciğer kılcal damarlarındaki kan arasında yapılan gaz değişimi olup dış solunum olarak adlandırılır. İkinci aşama ise doku kılcal damarlarındaki kan ile doku sıvısı ve hücreleri arasındaki gaz değişimidir ve iç solunum olarak adlandırılır. Akciğer kılcallarındaki kan ile al- veoller arasındaki solunum gaz- larının değişmesi temel olarak di- füzyonla gerçekleşebilir. Difüzyon hızı çevresel faktörlerden etkilen- diğinden canlılarda oksijenin alın- ması ve karbondioksidin uzaklaş- tırılması için farklı yapılar bulunur. Farklı canlılarda bulunan solu- num yapılarında gaz değişiminin gerçekleştiği solunum yüzeyle- rinin benzer özellikleri vardır. Bu özellikler şunlardır: • Birçok canlıda solunum organ- ları, zengin kan kılcalları ile kaplıdır. Bu sayede solunum organına alınan havadaki O2 ve kan ile solunum organına getirilen CO2 değişimi daha hızlı gerçekleşir. • Solunum yüzeyinde solunum gazları, daima gazın kısmi basıncının fazla olduğu taraftan az olduğu tarafa doğru hareket eder. • Solunum yüzeyleri birim zamanda daha fazla gaz değişimi için genişle- miştir. • Solunum yüzeyleri ince ve nemlidir. Solunum sistemi temel olarak iki ana bölümden oluşur. Üst Solunum Yolları: Göğüs boşluğunun dışındaki yapılardan oluşur. Bu- run, yutak ve gırtlak bu bölümdedir. Alt Solunum Yolları: Göğüs boşluğu içinde kalan yapı ve organlardan olu- şur. Soluk borusu (trake), bronşlar ve akciğerler bu bölümde yer alır. İnsanda solunum sistemi burun ile başlar. Ağız ve burun boşluğu yutakta birleşir. Her iki vücut bölümünden alınan hava, yutak üzerinden gırtlağa (la-

18. Seçtiğiniz konuyla ilgili bir araştırma raporu hazırlayınız ve hazırladığınız raporu sınıfa sununuz. Değerlendirme Görsel 2.7.2 Dış ve iç solunum Dış Solunum İç Solunum Eritrosit Akciğer kılcalı CO2 Doku kılcalı Akciğer Alveol O2