Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Tema / Homeostazi Adrenalin (epinefrin), “Savaş ya da kaç!” tepkisini yönetir. Kalp atım hızını ve kan basıncını artırır. Tehlike ve korku durumunda kandaki miktarı arttığı için kanı mide, bağırsak gibi sindirim sistemi organlarına veya deri yerine kaslara yönlendirir. Karaciğerde glikojenin glikoza dönüşümünü hızlandırır. Glukagon ve kortizol hormonları ile beraber kan şekerini yükseltir. Kanın pıh- tılaşma hızını artırır. Noradrenalin (norepinefrin), adrenalinle benzer etkilere sahiptir. Kan da- marlarını daraltarak kan basıncını artırır. Eşeysel Bezler (Gonadlar) Eşeysel bezler dişilerde yumurtalıklar, erkeklerde ise testislerdir (Görsel 2.5.9). Gonadlar üreme hücrelerini üretir ve üreme fonksiyonlarını kontrol eden hormonları salgılar. Erkeklerde ana cinsiyet hormonu testosteron, dişi- lerde ise östrojen ve progesterondur. Testosteron, FSH ve LH ile birlikte spermatogenez (sperm üretimi) sürecin- de etkilidir. Erkek cinsiyet organlarının gelişimi ve devamlılığı için gereklidir. İkincil cinsiyet özelliklerinin gelişimini uyarır. Bu özellikler; yüzde ve kasık böl- gesinde kıllanma, gırtlakta genişleme, sesin kalınlaşması ve kas miktarının artmasıdır. Östrojen, yumurtalıktan salgılanır. Dişilerde menstrual döngünün düzenlen- mesi, süt bezlerinin gelişimi ve ikincil cinsiyet özelliklerinin düzenlenmesine katkıda bulunur. Foliküllerin gelişmesini kolaylaştırır, döllenme kanalının ha- reketini artırır. Uterusa giden kan akımını ve uterusun oksitosine duyarlılığını artırır. Hipofizden FSH salgısını azaltır. Progesteron, süt bezlerinin gelişimini ve menstrual döngüyü düzenler. Ayrı- ca gebelikte plasenta oluşumuna katkıda bulunur. Endometriyumun (rahim iç duvarı) kalınlaşmasını ve embriyonun uterusa tutunmasını sağlar. Mide-Bağırsak Sistemi ve Yağ Dokusu Mide-bağırsak sisteminin temel görevi; karbohidrat, yağ, protein gibi besin maddelerini parçalayarak oluşan monomerler ile vitaminlerin ve minerallerin emilimini sağlamaktır. Bu maddeler, vücudun enerji ihtiyacını karşılar ve hücrelerin Yumurtalıklar (ovaryum) Kadın Testis Erkek Bilgi Kutusu Gebelik süresince östro- jen ve progesteron hor- monlarının düzeyi yüksek kaldığı için yeni yumurta oluşumu ve yumurtla- ma gerçekleşmez. Bu durum, yeni bir gebeliğin oluşmasını engelleyerek mevcut gebeliğin sağlıklı bir şekilde devam etme- sine katkı sağlar. Ayrıca bu hormonlar, rahim iç tabakasının korunmasını sağlayarak embriyonun gelişimi için uygun bir ortam oluşturur. Rahim (uterus) Görsel 2.5.9: İnsanda eşeysel bezler
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1. Adım (Biyolojik Yapı ve Süreç Analizi): İlgili organ, hücre yapısı veya ekolojik kavramın temel özellikleri gözden geçirilir.
2. Adım (Fizyolojik Mekanizma): Hücresel solunum, fotosentez, sinir iletimi veya ekosistem dengesi ile ilgili neden-sonuç ilişkisi kurulur.
3. Adım (Değerlendirme): MEB kazanımlarına uygun bilimsel terminoloji ile açıklama tamamlanır.
