11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 177 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema / Homeostazi Pankreas Pankreas hem hormon hem de enzim üreten karma bir bezdir (Görsel 2.5.5). Kan şekerinin düzenlenmesi, metabolizma ve enerji dengesinin sağlanması gibi homeostatik süreçlerde görev alan insülin ve glukagon hormonlarını üre- tir (Görsel 2.5.6). İnsülin, hedef hücrelerin zarında bulunan glikoz geçişini sağlayan kanal pro- teinlerinin açılmasında etkilidir. Kandaki glikoz düzeyinin yükselmesi, pank- reas hücrelerini insülin üretmesi için uyarır. İnsülin, hücrelere giren glikozun solunumda kullanılmasını ve glikojen, yağ gibi depo ürünlerine dönüştürül- mesini hızlandırır. Bu şekilde kandaki glikoz konsantrasyonu düşürülmüş olur. İnsülin ayrıca hücrelerde protein sentezlenmesini de uyarır. Glukagon, kandaki glikoz düzeyi normal seviyenin altına düştüğünde pankreastan kana salgılanır. Glukagon karaciğeri uyararak glikojenin glikoza parçalanmasını sağlar. Oluşan glikoz kana geçer ve kan şekeri normal sevi- yeye ulaşır. Glukagon aynı zamanda yağ asidi ve gliserol salınımını uyararak enerji için yağ kullanımını sağlar. Böbrek Üstü Bezi Böbrek üstü bezi her iki böbreğin üst kısmında yer alır. Kabuk (korteks) ve öz bölgesi (medulla) olmak üzere iki bölümden oluşur (Görsel 2.5.7 a, b). Kan şekerinin ayarlanması, mineral ve su dengesinin sağlanması, metabolizma- nın ve bağışıklık sisteminin düzenlenmesi gibi homeostatik süreçlerde görev alır. Görsel 2.5.6 Kan şekerinin düzenlenmesi Görsel 2.5.7

a) Böbrek üstü bezinin konumu,

b) Böbrek üstü bezinin yapısı Kan şekeri yükseldiğinde Kan şekeri düştüğünde Kan şekeri düşer. Doku hücreleri İNSÜLİN GLUKAGON PANKREAS Kan şekeri yükselir. Kandan glikoz alımı için hücreleri uyarır. Glikojen KARACİĞER Glikoz Görsel 2.5.5: Pankreas Pankreas Böbrek Böbrek üstü bezi a Kapsül Kabuk Öz b