Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Tema / Homeostazi Endokrin sistemini oluşturan bezler aşağıda verilmiştir. Hipofiz Bezi Hipofiz bezi, sinir sistemi ve endokrin sistemi arasında koordinasyonu sağlar. Kan basıncının düzenlenmesi, enerji, elektrolit ve su dengesinin sağlanması, büyüme ve gelişme gibi homeostatik süreçleri kontrol eder. Hipofiz, ön hipofiz ve arka hipofiz olmak üzere iki lobdan oluşur (Görsel 2.5.2). Hipotalamus, hipofizi hem sinirsel yollarla (arka hipofiz üzerinden) hem de hormonlarla (ön hipofiz üzerinden) kontrol eder. Böylece vücudun hormon dengesini, metabolizmayı, büyümeyi, üremeyi ve stres tepkilerini düzenler. Ön hipofiz, hipotalamustan salgılanan nörohormonlar tarafından kontrol edi- lir. Hipofizin ön lobu kendi hormonlarını üretir ancak arka lobdan kana verilen ADH ve oksitosin hipotalamusta üretilir. Arka lob hormonlarının kana verilme- si için sinirlerle uyarılması gerekir. STH (Somatotropik hormon) - GH (büyüme hormonu), pek çok dokuyu etkiler. Mitoz bölünme artışını destekleyerek hücre sayısının ve hücre bo- yutlarının artmasında rol oynar. Kemikte büyüme hücreleri veya kas hücre- leri gibi bazı hücre tiplerinin farklılaşmasını sağlar. Amino asitlerin alınması için hücreleri uyararak hücrelerde protein sentez hızını artırır. Görsel 2.5.2 Hipofiz bezinden salgılanan hormonlar ve etkilediği yapılar Bilgi Kutusu Nörohormonlar, sinir hücreleri tarafından üretilip kana verilen hormonlardır. Arka hipofiz lobu Ön hipofiz lobu FSH-LH FSH-LH TSH GH ADH Oksitosin PRL-Oksitosin MSH ACTH Yumurtalıklar Testisler Tiroid Bezi Kemikler Böbrek üstü bezi Deri Süt bezleri Rahim Böbrekler
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1. Adım (Biyolojik Yapı ve Süreç Analizi): İlgili organ, hücre yapısı veya ekolojik kavramın temel özellikleri gözden geçirilir.
2. Adım (Fizyolojik Mekanizma): Hücresel solunum, fotosentez, sinir iletimi veya ekosistem dengesi ile ilgili neden-sonuç ilişkisi kurulur.
3. Adım (Değerlendirme): MEB kazanımlarına uygun bilimsel terminoloji ile açıklama tamamlanır.
