📘 10. Sınıf Kimya
📍 Motorların Çalışma Prensibi
📝 Etkinlik & Alıştırmalar • Sayfa 86
✓ 2026-2027 MEB Yayınları
2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı MEB 10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 86 Etkinlik & Alıştırmalar sorularının detaylı çözümleri ve cevap anahtarı aşağıda sunulmuştur.
Konu ve Kazanım Rehberi: 1. TEMA / Etkileşim — Motorların Çalışma Prensibi kapsamında kitaptaki soruların açıklamalı çözümleri yer almaktadır.
1 Soru 1 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 86
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. TEMA / Etkileşim Etkinlik Adı Motorların Çalışma Prensibi Amacı Gazların özellikleri arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme Süresi 40 + 40 dakika Bu etkinliğe ilişkin değerlendirme, öğrenci tarafından kitabın sonunda yer alan “Ekler” bölümündeki 9. form ile yapılacaktır. Öğretmeniniz gözetiminde 4-6 kişilik gruplara ayrılınız. Aşağıdaki metni okuyunuz ve basamakları takip ederek etkinliği gerçekleştiriniz. Basamakları tamamladıktan sonra “Değerlendirme” bölümündeki soruları cevaplayınız. İçten yanmalı motorlar, yakıtlardaki kimyasal enerjiyi mekanik enerjiye dönüştüren sistemlerdir. Otomobillerden hava araçlarına kadar birçok yerde bu tip motorlar kullanılır. İçten yanmalı motorlardan en çok bilineni ise pistonlu motorlardır. Pistonlu motorların çalışma prensibi aşağıdaki gibidir: » Yakıt ve hava karışımı pistonun hareketiyle genişleyen bir hacme dolar. » Daha sonra pistonun ters yönde hareketiyle sıkışır. » Sıkışan hava, bir ateşleme mekanizması ile yakılır ve yanma bölmesinde basıncın hızlı bir şekilde artmasına neden olur. » Ortaya çıkan yüksek basınçlı gazlar pistonu tekrar iterek iş yapmış olur. Bu esnada egzoz böl- mesi açılarak yanma ürünleri dışarı verilir. Bu çevrim hızlı bir şekilde defalarca tekrarlanır. Pistonlu motorlar otomobiller için oldukça kullanışlı olsa da havacılıkta yeterince verimli olamamıştır. Bu nedenle gaz türbinli motorların gelişimi havacılık tarihinde önemli bir yere sahiptir. Gaz türbinli motorlar da içten yanmalı motor çeşidi olup bu motorların çalışma prensibi kısaca aşağıdaki gibidir: » Hava alığı denilen bölmeden hava içeri alınır. » Kompresörde sıkıştırılan havanın basıncı artar. » Yanma odasına gönderilen yakıt ve hava karışımı burada yakılır. Bu esnada ortamın sıcaklığı yükselir. Bu odada basınç değişiminin olmaması önemlidir. » Yanma odasında ateşleme gerçekleştikten sonra çıkan basınçlı ve sıcak gazlar türbinlere gön- derilir. Türbinlerin çalışma prensibi kompresörün tam tersidir. Gazlardaki enerjinin bir kısmı türbinleri döndürürken kalanı ise uçağa gerekli itiş gücünü sağlar. Hava alığı Kompresör Yanma odası Türbinler Yakıt - hava karışımı Yanma ürünü
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Sıvı hidrazin (N₂H₄) katalizörle parçalanırken N-H ve N-N kovalent bağları kopar. Atomlar yeniden düzenlenerek N₂ (azot) ve H₂ (hidrojen) moleküllerini oluşturur:
Tepkime: N₂H₄(s) → N₂(g) + 2H₂(g) + Isı. Açığa çıkan yüksek hacimli sıcak gaz karışımı rokete itme kuvveti sağlar.
✓
Doğru Cevap / Sonuç
N₂H₄ → N₂ + 2H₂ tepkimesiyle bağlar düzenlenir ve yüksek itiş gazı üretilir.
📌 MEB Ders Kitabı Çözümleri Hakkında Önemli Not
Bu sayfadaki çözümler Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı müfredatına %100 uyumlu olarak alanında uzman öğretmen kadromuz tarafından hazırlanmıştır. Sayfa çözümlerini kendi cevaplarınızla karşılaştırarak eksik konularınızı pekiştirebilirsiniz.
