Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. TEMA / Etkileşim Konuya Başlarken Aşağıdaki görsellerde verilen olayları inceleyerek soruları cevaplayınız. ►Görselleri verilen olaylarda gazlarla ilgili hangi niceliklerin değiştiğini tartışınız. ►Görsellerde verilen olaylardan yola çıkarak gazların niceliklerinin hangi değişkenlere bağlı olduğunu tartışınız. Katı, sıvı ve gazlar bulundukları kaba basınç uygular. Katıların basıncı, cismin ağırlığıyla doğru orantılı iken yüzey alanı ile ters orantılıdır. Raptiye, çivi ve toplu iğne gibi cisimlerin basıncının yüksek olması, uygulanan kuvvetin çok küçük bir yüzey alanına sahip sivri uca uygulanmasından kaynaklanır. Bu nedenle bu cisimler istenilen yüzeyi kolaylıkla delebilirken baş kısımlarının geniş olması sayesinde de parmağa batmaz. Sıvıların basıncı, kabın şeklinden bağımsız olup sıvının yoğunluğu ve derinlik ile doğru orantılıdır. Baraj duvarlarının üstten alta doğru kalınlaşmasının sebebi, alt kısımda daha büyük sıvı basıncı olduğu için duvarın sağlamlığının artırılmasıdır. Peki, gazların basıncı hangi niceliklere bağlı olarak değişir? Gazlar bulundukları ortama nasıl basınç uygular? 4 5 6 8 9 7 Hava yastığının açılması Tekerin şişirilmesi Can yeleğinin şişmesi Yumurtanın şişeye sığması Sıcak hava balonlarının yükselmesi Balonun sönmesi Düdüklü tencere Nefes alıp verme Hamurun kabarması 1 3 2
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
İdeal gaz denklemine (P·V = n·R·T) göre: Sabit sıcaklık ve mol sayısında gazın basıncı hacmiyle ters orantılıdır (Boyle Yasası: P₁·V₁ = P₂·V₂).
Sıcaklık arttıkça taneciklerin ortalama kinetik enerjisi ve yayılma hızları artar; sabit hacimde basınç yükselir, esnek kaplarda hacim genişler.