10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 73 Cevapları (MEB Yayınları)

1. TEMA / Etkileşim Örnek Sönmüş kireç [Ca(OH)2] oluşumuna ait tepkimeler aşağıdaki gibidir: CaCO3(k) + ısı → CaO(k) + CO2(g) CaO(k) + H2O(s) → Ca(OH)2(k) 200 g kireç taşı (CaCO3) kullanılarak 88,8 g Ca(OH)2 elde edildiğine göre tepkimenin yüzde verimi kaçtır? (H: 1 g/mol, C: 12 g/mol, O: 16 g/mol, Ca: 40 g/mol) Tepkime denklemleri denktir. Bu nedenle 1 mol kireç taşından 1 mol sönmüş kireç elde edilir. CaCO3 bileşiğinin mol kütlesi = 40 + 12 + 3 • 16 = 100 g/mol Ca(OH)2 bileşiğinin mol kütlesi = 40 + 2(16 + 1) = 74 g/mol Tepkime tam verimle gerçekleşseydi 2 mol kireç taşından 2 mol sönmüş kireç elde edilecekti. Gerçekte 1,2 mol sönmüş kireç elde edildiği için: Yüzde verim = Gerçek verim Teorik verim • 100 = 5,6 14 • 100 = %40 Bilgi Kutusu Bir kimyasal tepkimede yer alan element ya da bileşiklerin niceliklerinin hesaplanmasına stokiyometri denir. n = 200 100 = 2 mol CaCO3 n = 88,8 74 = 1,2 mol Ca(OH)2 = 1,2 2 100 = %60 verim Yüzde verim = Gerçek verim Teorik verim • 100 Örnek Amonyağın yanma tepkimesi, 4NH3(g) + 3O2(g) → 2N2(g) + 6H2O(s) şeklindedir. Bu tepkimeye göre 1 mol amonyak ile 0,75 mol oksijen gazının tepkimesinden 5,6 g azot gazı oluşmuştur. Tepkimenin yüzde verimini hesaplayınız. (N: 14 g/mol) Tepkime denkleminden yola çıkılarak her 4 mol NH3 bileşiğinin 3 mol O2 ile tepkimesinden 2 mol N2 gazı oluştuğu görülmüştür. Bu orana göre tepkimede oluşması gereken azot gazı miktarı hesaplanabilir. 4NH3(g) + 3O2(g) → 2N2(g) + 6H2O(s) Başlangıç: 1 mol 0,75 mol Değişim: 1 mol 0,75 mol + 0,5 mol Sonuç: - - + 0,5 mol Tepkime %100 verimle gerçekleşseydi 0,5 mol (0,5 • 28 = 14 g) N2 oluşması gerekirdi. Soruda 5,6 g N2 gazı oluştuğu belirtilmiştir. Buna göre - - Kimyasal hesaplamalar ile ilgili etkileşimli sorulara ulaşmak için karekodu kullanınız.