Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. TEMA / Çeşitlilik Konuya Başlarken ►Günlük hayatta karşılaştığınız ürün etiketlerinde madde miktarları farklı birimlerle ifade edilir. Bu durumun sebebi ne olabilir? Arkadaşlarınızla tartışınız. ►Dünya Sağlık Örgütü, günlük tüketilmesi gereken tuz miktarını 5 g olarak belirlemiştir. Bir insanın günlük tüketmesi gereken tuz miktarını derişim birimleriyle nasıl ifade edersiniz? Yukarıda verilen bilgilerden de yararlanarak fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız. Kolonya: Etil alkol, saf su ve aromatik yağlardan (limon, lavanta yağı gibi) oluşan bir karışımdır. Kolonya, içindeki alkol miktarına göre derecelendirilir. Örneğin her 100 mL çözeltide 80 mL etil alkol içeren kolonya, 80o birim değeriyle ifade edilir. Beslenme Referans Değeri (BRD): İnsan vücudu tarafından günlük alınması gereken besin değeridir. Vitamin, mineral veya protein gibi çeşitli maddelerin günlük alımında vücut ihtiyacının yüzde ne kadarını karşıladığını gösterir. Ürün etiketlerinde belirtilir. Klorlama: Klor gazı veya klor bileşikleriyle suyu temizleme işlemidir. Yüzme havuzlarının temizlenmesinde klorlama yöntemi yaygın olarak kullanılır. Havuzlarda bulunması gereken serbest klor miktarı 0,3-0,6 ppm (0,3-0,6 mg/L) aralığında olmalıdır. Serum Fizyolojik: Vücuttaki tuz ve su dengesini ayarlamak, çeşitli ilaçları seyreltmek veya yaraları yıkamak için kullanılan ve kütlece %0,9 sodyum klorür içeren çözeltilerdir. Kan Tahlili: Vücuttan alınan kan örneği ile hastalıkların teşhisini kolaylaştıran; vücuttaki mineral, vitamin, hormon oranlarını ve çeşitli parametreleri gösteren testtir. Ölçülen değere göre kullanılan birim değişir. Örneğin vücuttaki sodyum miktarı litrede bulunan milimol olarak hesaplanır. Enerji Şeker Yağ Doymuş Tuz yağ % % % % % 1056 kJ 260 kcal 15 g 25 g 16 g 1,2 g TIBBİ LABORATUVAR TETKİK SONUÇ RAPORU (TIBBİ BİYOKİMYA) Tetkik Adı Sonuç Durum Birim Referans Aralığı/Karar Sınırı GLİKOZ 91,7 mg/dL mg/dL 74-106 ÜRE 13,9 D mg/dL 16,6 - 48,5 KERATİN 0,62 0,50-0,9 SODYUM 139 mmol/L 136-145 POTASYUM 4,4 mmol/L mmol/L 3,5-5,1 KLOR 103 98-107
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Maddelerin mikroskobik dünyasında yer alan atom ve moleküller doğrudan tek tek tartılamayacak kadar küçük ve sayılamayacak kadar fazladır. Günlük yaşamda kullanılan kilogram ve gram gibi kütle birimleri, atomik düzeydeki tanecik sayılarını ve reaksiyon oranlarını izah etmede yetersiz kalır.
Bu nedenle kimyada mikroskobik tanecik sayısı ile makroskobik tartılabilir kütleler (gram) arasında doğrudan köprü kuran mol birimi (Avogadro sayısı = 6,022·10²³) geliştirilmiştir. Böylece tanecikler tek tek değil, paketler (mol) halinde hesaplanır.
