Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. TEMA / Çeşitlilik Elektrolit Çözelti Suda çözündüklerinde iyonlarına ayrışan maddelerin sulu çözeltileri elektriği iletir. Sulu çözeltisi elektriği ileten çözeltilere elektrolit çözeltiler denir. Genel olarak asit, baz ve tuzların sulu çözeltileri iyon içerdikleri için elektrolit çözeltilerdir. Elektriksel iletkenlik çözeltideki iyon sayısı ile orantılıdır. H2SO4(s) → 2H+(suda) + SO4 2-(suda) NaOH(k) → Na+(suda) + OH-(suda) KNO3(k) → K+(suda) + NO3 -(suda) Elektrolit Olmayan Çözelti Sulu çözeltisi elektrik akımını iletmeyen çözeltilere elektrolit olmayan çözeltiler denir. Şeker (C12H22O11), etil alkol (C2H5OH), üre (CH₄N₂O) gibi bileşikler suda moleküler çözündüklerinden sulu çözeltileri iyon içermez ve bu nedenle elektriği iletmez. C6H12O6(k) → C6H12O6(suda) (glikoz) C2H5OH(s) → C2H5OH(suda) (etil alkol) Doymamış Çözelti Belirli sıcaklık ve basınçta çözebileceği miktardan daha az maddeyi çözmüş olan çözeltiye doymamış çözelti denir. Doymuş Çözelti Belirli sıcaklık ve basınçta çözebileceği kadar maddeyi çözmüş olan çözeltiye doymuş çözelti denir. Aynı sıcaklıkta doymuş çözeltiye aynı çözünen maddeden eklenirse çözünme olmaz ve çözeltinin derişimi değişmez. Katısı ile dengede olan çözeltiler doymuş çözeltilerdir. Birbiriyle her oranda karışan sıvılarla, doymuş çözelti hazırlanmaz. Örneğin etil alkol ve su ile hazırlanmış çözelti, doymuş çözelti olmaz. Aşırı Doymuş Çözelti Belirli sıcaklık ve basınçta çözebileceğinden daha fazla maddeyi çözmüş olan çözeltiye aşırı doymuş çözelti denir. Örneğin aşırı doymuş sodyum sülfat (Na2SO4) çözeltisi elde etmek için önce belirli bir sıcaklıkta çözünmemiş katısı bulunan doymuş Na2SO4 çözeltisi hazırlanır. Daha sonra çözelti ısıtılır. Çözelti ısıtıldığında daha fazla Na2SO4 çözünür. Bu çözelti soğumaya bırakıldığında ve ilk sıcaklığa dönüldüğünde fazladan çözünen Na2SO4 bileşiğinin çökmediği görülür. Bu çözelti aşırı doymuş hâle gelir. Aşırı doymuş çözelti kararsızdır ve basit bir etkiyle sallanırsa ya da çözünen eklenirse fazla eklenmiş miktar hemen çöker. Bilgi Kutusu Seyreltik ve derişik kavramlarıyla doymamış, doymuş ve aşırı doymuş kavramlarının ilişkili olmadığını hatırlayınız. su su su su su
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Suda H⁺ (H₃O⁺) iyonu oluşturan maddeler asit (pH < 7), OH⁻ iyonu oluşturan maddeler bazdır (pH > 7). 25°C'de saf suyun pH değeri 7 olup nötrdür.
Asit ve baz karıştırıldığında net iyon tepkimesi H⁺ + OH⁻ → H₂O şeklinde gerçekleşir; tuz ve su oluşarak nötrleşme sağlanır.