Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Aşağıda bazı kimyasal değişim örneklerinin görselleri verilmiştir. Verilen her bir örnek için kimyasal değişimin kanıtını aşağıdaki tabloya yazarak açıklayınız. Açıkta bırakılan yiyeceklerin zamanla çürümesi Efervesan tabletin suda çözünmesi Odunun yanması Pamukkale Travertenlerinin oluşumu Pasta üzerindeki maytabın yanması Yaprağın sararması Kimyasal değişim Kimyasal değişimin kanıtı Açıkta bırakılan yiyeceklerin zamanla çürümesi Efervesan tabletin suda çözünmesi Odunun yanması Pamukkale Travertenlerinin oluşumu Pasta üzerindeki maytabın yanması Yaprağın sararması 25 Kimyasal Değişim Maddelerin iç yapıları ve bileşenlerinde meydana gelen değişime kimyasal değişim denir. Kimyasal değişimde madde kendi kimliğini kaybeder, bağlar yeniden düzenlenir ve yeni madde oluşur. Kimyasal değişimin gözlemlenebilir bazı göstergeleri aşağıdaki gibidir: Kimyasal Tepkimeler Kimyasal değişimler tepkime denklemleri ile gösterilir. Kimyasal tepkimelerin gösterimi bir örnek üzerinden aşağıdaki gibi açıklanabilir: Işık oluşumu İletkenlik değişimi Gaz çıkışı pH değişimi Katı oluşumu Renk değişimi Asallık/aktiflik Enerji değişimi Koku değişimi Kimyasal Değişimin Göstergeleri Tepkenler (tepkimeye girenler, reaktifler) Denklemin Açıklaması: Kalsiyum karbonat (CaCO3) katısı hidroklorik asit (HCl) çözeltisi ile tepkimeye girdiğinde suda çözünmüş hâlde kalsiyum klorür (CaCl2) tuzu, su (H2O) ve karbon dioksit (CO2) gazı oluşur. Maddenin katı oldu- ğunu ifade eder. Maddenin suda çözünmüş olduğunu ifade eder. Tepkimenin gerçekleşme yönünü gösterir. Maddenin gaz oldu- ğunu ifade eder. Maddenin sıvı oldu- ğunu ifade eder. Tepki- medeki maddelerin katsayısını ifade eder. CaCO3(k) + 2HCl(suda) CaCl2(suda) + H2O(s) + CO2(g) Ürünler (tepkime sonucu oluşanlar) katalizör Bilgi Kutusu Bazı tepkimeler çift yönlü olduğu için tepkime oku “ ” ile gösterilir. Bazı tepkimeler ısı etkisiyle veya katalizör varlığında gerçekleşiyorsa ok üzerine “ ısı ”, “ katalizör ” şeklinde uygun şartlar yazılır. Kimyasal değişimin göstergeleriyle ilgili sürükle bırak etkinliği için karekodu kullanınız. Bireysel etkinlik, grup etkinliği ya da deney içeren etkinlik olduğunu göstermektedir. Temel uyarı ve güvenlik işaretleri ise deney içeren etkinliklerde, deney öncesinde ve esnasında alınacak önlemleri göstermektedir. Öğrenme çıktılarının ve süreç bileşenlerinin gerçekleşmesine yönelik tasarlanan, öğrencilerin aktif katılımının hedeflendiği bölümdür. Öğrencilere yol göstermek, ihtiyaç duyulan konularda ek bilgiler vermek amacıyla önemli kelime, kavram veya tanımların açıklandığı alanlardır. İçeriği destekleyen ve tamamlayan bilgiler içeren kısımdır. İlgili içeriğin alt başlığıdır.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Oluşan kabarcıklar asit-baz tepkimesi sonucu açığa çıkan karbondioksit (CO₂) gazıdır.
Tepkimede girenlerin atomları arasındaki kimyasal bağlar kopmuş, yeni kimyasal bağlar kurularak CO₂ gazı ve su molekülleri oluşmuştur. Bu durum kimyasal bir değişimdir.