Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
4. ÜNİTE Şekilde laboratuvarda su dalgalarının kırılmasını gözlemle mek için kullanılan bir dalga leğeninin üstten görünüşü veril miştir. Dalga leğeninin iç kısmına bir cam parçası konarak farklı derinlikler elde edilmiştir. Buna göre sığ ortamda şekildeki gibi oluşturulan KLM doğrusal su dalgasının derin ortama geçtikten sonra meydana gelen ilerleme şeklini çiziniz. Sığ ortamdan derin ortama geçen su dalgalarının yayılma sürati ve dalga boyu artar. Dalgalar, bu geçiş sırasında yüzey normalinden uzaklaşarak kırılır. Dolayısıyla dalganın kırılma açısı artar ve derin ortamdaki yayılma doğrultusu şekildeki gibi olur. Dalganın K ucu, ayırıcı yüzeye L ve M noktalarından daha yakın olduğu için derin ortama ilk olarak girer ve diğer noktalara göre daha süratli yayılır. Bu nedenle derin ortamda K ucu, L ve M noktalarına göre ayırıcı yüzeyden daha uzak olur. Daha sonra sırasıyla L ve M noktaları derin ortama gire rek süratlenir ve su dalgasının kırılması şekildeki gibi olur. Örnek Çözüm Derin Ayırıcı yüzey Sığ K L M M θ1 < θ2 θ1: Gelme açısı θ2: Kırılma açısı Derin Kırılma açısı Gelme açısı Sığ K K N L L M θ1 θ2 Kırılma Yasaları Gelen dalganın ilerleme doğrultusunun yüzey normali ile yaptığı açıya gelme açısı (i), kırılan dalganın ilerleme doğrultusunun yüzey normali ile yaptığı açıya ise kırılma açısı (r) denir. Şekil 4.14'te doğrusal su dalgasının kırılması gösterilmektedir. Şekil 4.14: Kırılan bir dalgada gelme ve kırılma açısının gösterimi Gelen dalga, sığ ortamdan derin ortama geçerken dalganın ilerleme doğrul tusu normalden uzaklaşarak kırılır. Kırılan dalganın yüzey normali ile yap tığı açı, yayılma sürati ve dalga boyu artar. Gelen dalga, derin ortamdan sığ ortama geçerken dalganın ilerleme doğrultusu normale yaklaşarak kırılır. Kırı lan dalganın yüzey normali ile yaptığı açı, yayılma sürati ve dalga boyu azalır. N Sığ ortam Derin ortam i N i r Sığ ortam Derin ortam r
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Sürat: Skaler bir büyüklük olup birim zamanda alınan toplam yoldur (v = Alınan Yol / Zaman).
Hız: Vektörel bir büyüklük olup birim zamandaki yer değiştirmedir (v = Δx / Δt).
Konum-zaman (x-t) grafiğinin eğimi hızı verir. Hız-zaman (v-t) grafiğinin altındaki alan ise yer değiştirmeyi verir.
