Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Tema /ENERJİ Fermantasyon Glikoliz reaksiyonları sonucunda oluşan piruvatın farklı son ürünlere dönüş- türüldüğü tepkimelere fermantasyon denir. Bu süreç ökaryot ve prokaryot hücrelerin sitoplazmasında oksijen ve ETS kullanılmadan genellikle monosak- karitlerin parçalanması sonucunda gerçekleşir. Fermantasyon sonucunda organik bileşiklerin yanı sıra bazı durumlarda inorganik bileşikler de (örneğin karbondioksit) oluşabilir. Bu süreçte glikoliz evresinde oluşan NADH molekülündeki elektron ve hidrojenlerin farklı alıcı- lara aktarılmasıyla yeniden NAD+ oluşur ve böylece glikoliz ve ATP üretiminin devamlılığı sağlanır. Glikolizden sonraki basamaklarda kullanılan enzimler canlı türüne göre farklılık gösterebilir. Fermantasyon, oluşan son ürün çeşidine göre isimlendirilir. Bunlar- dan en yaygın olanları etil alkol fermantasyonu ve laktik asit fermantasyonudur. Etil Alkol Fermantasyonu Etil alkol fermantasyonu, glikoliz sonucu oluşan piruvatın enzim varlığında iki basamakta etil alkole dönüştürülmesidir. İlk basamakta piruvattan karbon- dioksit uzaklaştırılır ve iki karbonlu bir bileşik olan asetaldehit oluşur. İkinci basamakta ise asetaldehit, NADH ile etil alkole indirgenir. Böylece glikolizin devamı için gerekli olan NAD+ yenilenmiş olur (Görsel 1.30). Etil alkol fermantasyonu aşağıdaki şekilde ifade edilebilir: Mayalar, birçok bakteri ve bazı bitkilerin tohumları etil alkol fermantasyonu gerçekleştirir. Ekmek yapımında etil alkol fermantasyonu yapan maya mantar- ları kullanılmaktadır. Etil alkol fermantasyonunda oluşan CO2 gazı, mayalanan hamurun bir süre sonra kabarmasını sağlar. Glikoz + 2ATP 2 Etil alkol + 2 CO2 + 4 ATP i 2 Piruvat 2 Asetaldehit 2 ADP+2P +2H Glikoliz Evresi Son Ürün Evresi Görsel 1.30 Etil alkol fermantasyonu Fermantasyon
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Kış uykusuna yatan canlılar enerji ihtiyaçlarını vücutlarında depoladıkları yağ dokusundan (trigliserit) hücresel solunumla karşılarlar.
Yağların oksijenli solunumla yıkımı diğer besinlere kıyasla en yüksek düzeyde ATP enerjisi ve bol miktarda metabolik su açığa çıkarır.