Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Tema / ENERJİ Krebs döngüsü tepkimeleri, Alman bilim insanı Hans Krebs (Hans Krebs) tarafından 1937 yılında açıklanmıştır. Hans Krebs’in çalışmaları, bu tepki- melerin döngü şeklinde tekrarlandığını göstermiştir. Krebs döngüsü, oksijenli solunum tepkimelerinin ikinci aşamasıdır. Asetil-CoA moleküllerinden her biri, Krebs döngüsünün son aşamasında oluşan dört karbonlu bileşikle tep- kimeye girerek altı karbonlu bir molekül oluşturur. Oluşan bu altı karbonlu molekül, sırasıyla beş ve dört karbonlu bileşiklere dönüşür. Karbon sayısındaki her azalma sırasında bir molekül CO₂ çıkışı gerçekleşir (Görsel 1.26). Son oluşan dört karbonlu bileşik tekrar döngüye katılır. Bu dönüşüm sürecinde Krebs döngüsüne giren iki Asetil-CoA molekü- lünden toplam dört CO₂, altı NADH ve iki FADH₂ oluşur. Bir glikoz molekülünün parçalanması sırasında gerçekleşen Krebs döngüsü sonucunda iki ATP sentezlenir. Krebs döngüsü, her bir glikoz molekülü için iki kez gerçekleşir. Döngüde oluşan NADH ve FADH₂ molekülleri ise ETS’de ATP sentezlenmesinde görev alır. Ek Bilgi Mitokondri, hücrenin enerji santrali olarak bilinir ve oksijen- li solunumun merkezinde yer alır. Çift katlı zarla çevrili olan bu organelin iç zarının kıvrım- ları (kristalar), yüzey alanını ar- tırarak ATP üretimini destekler. Ayrıca Krebs döngüsü (sitrik asit döngüsü), mitokondrinin matriksinde gerçekleşir. Görsel 1.26 Krebs döngüsü 2 Asetil-CoA 2 2 2 2 2 Krebs Döngüsü 2 NADH + 2H+ 2 NADH + 2H+ 2 NADH + 2H+ 2 ATP 2 ADP + Pi 2 NAD+ 2 NAD+ 2 NAD+ 2 FAD 2 CO2 2 CO2 2 FADH2 C C C C C C C C C C C C C C C C C C C C C C C C C ETS Evresi Bir glikozun oksijenli solunumla parçalanması sırasında kazanılan ATP’lerin büyük bir kısmı ETS evresinde üretilir. ETS evresi, prokaryotlarda hücre zarının iç yüzeyinde; ökaryot hücrelerde ise mitokondrinin krista adı verilen kıvrımlı iç zarlarında gerçekleşir. Elektron taşıma zincirini oluşturan elektron taşıyıcı mole- küllerin çoğu protein yapılıdır ve zar üzerinde konumlanmıştır. Oksijenli solunumun önceki evrelerinde oluşan NADH ve FADH₂ ile taşınan protonlar mitokondrinin matriksinde kalırken elektronlar indirgenme ve yükselt- genme tepkimeleri ile ETS boyunca oksijene kadar taşınır.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Kış uykusuna yatan canlılar enerji ihtiyaçlarını vücutlarında depoladıkları yağ dokusundan (trigliserit) hücresel solunumla karşılarlar.
Yağların oksijenli solunumla yıkımı diğer besinlere kıyasla en yüksek düzeyde ATP enerjisi ve bol miktarda metabolik su açığa çıkarır.