📘 10. Sınıf Biyoloji
📍 Besinlerin kimyasal sindirimi ağız, mide ve ağırlıklı olarak ince bağırsakta ger-
📝 Etkinlik & Alıştırmalar • Sayfa 51
✓ 2026-2027 MEB Yayınları
2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı MEB 10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 51 Etkinlik & Alıştırmalar sorularının detaylı çözümleri ve cevap anahtarı aşağıda sunulmuştur.
Konu ve Kazanım Rehberi: 1. Tema /ENERJİ — Besinlerin kimyasal sindirimi ağız, mide ve ağırlıklı olarak ince bağırsakta ger- kapsamında kitaptaki soruların açıklamalı çözümleri yer almaktadır.
1 Soru 1 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 51
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Tema /ENERJİ Besinlerin kimyasal sindirimi ağız, mide ve ağırlıklı olarak ince bağırsakta ger- çekleşir. Kimyasal sindirim ile polisakkaritler ve disakkaritler, monosakkaritlere; proteinler, amino asitlere; nötral yağlar ise yağ asitlerine ve gliserole parçalanır (Tablo 1.2). İnce bağırsakta besinlerin sindiriminde pankreastan salgılanan pankreas öz suyu ile karaciğerden salgılanan safra sıvısı da görev alır. Pankreas salgıları, pankreasta üretildikten sonra bir kanalla ince bağırsağın başlangıç kısmına dökülür. Pankreas salgıları, bikarbonat iyonları açısından zengin bir çözeltidir ve mideden ince bağır- sağa geçen asitli mide içeriğini nötralize eder. Bu salgılar; aynı zamanda yağ, kar- bohidrat, nükleik asit ve proteinleri sindiren enzimleri de içerir. Karaciğerde üretilen safra salgısı, safra kesesinde depolanır. Safra salgısı, bir kanalla safra kesesinden ince bağırsağın başlangıç kısmına dökülür. Safranın içe- riğinde su, bikarbonat iyonları, safra tuzları, kolesterol ve bilirubin bulunur. Safrada sindirim enzimi bulunmaz. Safra tuzları, besinlerdeki yağ damlacıklarının daha küçük parçalara ayrılmasını sağlar. Ayrıca safra, yağda çözünen vitaminlerin emil- mesini kolaylaştırır. Karbohidratların kimyasal sindirimi ağızda salgılanan tükürükle başlar. Tükürükte bulunan enzimle bitkisel depo polisakkarit olan nişasta ve hayvansal depo poli- sakkarit olan glikojen küçük polisakkaritlere ve maltoza parçalanır. Midenin asidik ortamı besinlerle gelen enzimin aktivitesini durdurduğu için ağızdan mideye geçen karbohidrat içerikli besinler midede sindirilmez. Ağızda başlayan karbohidrat sindi- rimi, pankreastan salgılanan enzim ile ince bağırsakta devam eder. Pankreastan salgılanan enzim ile ağızda sindirilemeyen nişasta ve glikojen, ince bağırsakta hidroliz edilerek maltoz ve diğer küçük polisakkaritlere parçalanır. İnce bağırsağın epitel hücrelerinden salgılanan enzimler aracılığıyla disakkaritler ve küçük poli- sakkaritler yapı taşlarına ayrılır. Böylece karbohidratların sindirimi ince bağırsakta tamamlanmış olur. Proteinlerin kimyasal sindirimi midede başlar. Mide öz suyu içinde bulunan HCl, ortamın pH değerini düşürerek ve proteinlerin üç boyutlu yapısını bozarak denatüre eder. Denatüre olmuş proteinler, sindirim enzimlerinin etkisine daha açık hâle gelir. Besinler Karbohidratlar Proteinler Nötral yağlar Gliserol Amino asitler Yağ asitleri Monosakkaritler -Ağız -İnce bağırsak -Mide -İnce bağırsak -İnce bağırsak Sindirim Bölgesi Yapı Birimleri Tablo 1.2: Besinlerin Kimyasal Sindirim Bölgeleri ve Yapı Birimleri
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Kış uykusuna yatan canlılar enerji ihtiyaçlarını vücutlarında depoladıkları yağ dokusundan (trigliserit) hücresel solunumla karşılarlar.
Yağların oksijenli solunumla yıkımı diğer besinlere kıyasla en yüksek düzeyde ATP enerjisi ve bol miktarda metabolik su açığa çıkarır.
✓
Doğru Cevap / Sonuç
Depolanan yağların yıkımıyla yüksek ATP enerjisi ve metabolik su temin edilir.
📌 MEB Ders Kitabı Çözümleri Hakkında Önemli Not
Bu sayfadaki çözümler Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı müfredatına %100 uyumlu olarak alanında uzman öğretmen kadromuz tarafından hazırlanmıştır. Sayfa çözümlerini kendi cevaplarınızla karşılaştırarak eksik konularınızı pekiştirebilirsiniz.
