10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 23 Cevapları (MEB Yayınları)

1. Tema /ENERJİ Bazı canlılar ihtiyaç duydukları enerjiyi kendileri üretirken bazı canlılarda bu enerji ortamdan alınan besinlerden sağlanır. Besinlerin içerisine enerji nasıl aktarılmaktadır ve canlılar tarafından tüketilen besinler nasıl sentezlenmek- tedir? Yeryüzündeki birçok canlı için gerekli olan enerjinin kaynağı güneştir (Görsel 1.5). Güneş enerjisinin canlılar için kullanılır hâle dönüşmesi fotosen- tez ile gerçekleştirilir. Görsel 1.5 Güneş fotosentez için gerekli olan enerji kaynağıdır. Fotosentez Klorofil taşıyan canlılarda ışık enerjisi kullanılarak inorganik maddelerden organik madde sentezlenmesine fotosentez adı verilir. Mor kükürt bakteri- leri, siyanobakteriler gibi fotosentetik bakteriler; öglena, alg gibi protistler ile bitkiler (tam parazit bitkiler hariç) fotosentez yapan canlılardır. Organik madde sentezi sırasında enerjisini ışıktan sağlayan bu canlılara fotoototrof canlılar denir. Yeryüzündeki canlıların büyük bir kısmında enerji ihtiyacının karşılanması için doğrudan ya da dolaylı olarak fotosenteze ihtiyaç duyulur. Heterotrof canlı- larda besin ihtiyacı, ototroflardan ya da diğer heterotroflardan karşılanır. Dola- yısıyla fotosentez, ekosistemlerde besin ve enerji akışının temelini oluşturan biyolojik bir olaydır. Bitkilerde fotosentez için gerekli olan su ve mineraller bitkilerin kökleri aracılı- ğıyla topraktan alınır. Bitkilerdeki CO2 ihtiyacı ise atmosferden ya da oksijenli solunum sırasında bitkilerin ürettiği CO2 kullanılarak karşılanır. Fotosentez sonucu oluşan O2in fazlası atmosfere verilir. Fotosentez, yalnızca karasal ortamlarda değil su ekosistemlerinde de ger- çekleşir. Okyanuslarda, denizlerde, göllerde, akarsularda yaşayan algler ve siyanobakteriler bu sucul ortamlarda fotosentez yaparak enerji ve organik maddeler üretir. Bu sucul fotosentetik organizmalar, su ekosistemlerinin enerji ve besin zincirinin ilk halkasını oluşturur.