Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Tema /ENERJİ Fosfat bağları Ester bağı Glikozit bağı Adenozin monofosfat (AMP) Adenozin difosfat (ADP) Adenozin trifosfat (ATP) Adenozin Riboz Adenin Riboz P P P olarak RNA molekülündeki adenin nükleotidine benzer. ATP’nin RNA’da bulu- nan adenin nükleotidinden farkı, yapısında bir yerine üç tane fosfat grubu bulunmasıdır. Adenin bazına riboz şekeri bağlanmasıyla adenozin molekülü oluşur. Ade- nozin molekülüne bir fosfat bağlanması ile adenozin monofosfat (AMP), AMP’ye bir fosfat bağlanması ile adenozin difosfat (ADP), ADP’ye bir fosfat bağlanması ile adenozin trifosfat (ATP) oluşur (Görsel 1.3). ATP molekülünün fosfat grupları arasındaki bağlar hidroliz edildiğinde kopar. Bir molekül ATP’nin hidrolizi sonucunda adenozin difosfat (ADP), inorganik fosfat (Pi) ve serbest enerji açığa çıkar. Açığa çıkan bu enerji çeşitli metabolik faaliyetlerde kullanılır. Metabolik olayların gerçekleşmesinde enerji açığa çıkaran ve enerjiyi kullanan tepkimeler birlikte yürütülür. Enerjinin açığa çıktığı tepkimelere ekzergonik (enerji veren) tepkimeler adı verilir. Ekzergonik tepkimelerle açığa çıkan enerji, çeşitli metabolik faaliyetlerde kullanılır. Gerçekleşmesi için enerjiye ihtiyaç duyulan tepkimelere endergonik (enerji alan) tepkimeler adı verilir. Hücrede gerçekleşen çoğu yıkım tepkimeleri ekzergonik, yapım tepkimeleri ise endergonik tepkimelere örnektir. Canlı organizma sürekli enerji kulla- nır. Yenilenebilir bir kaynak olan ATP, ADP’ye fosfat eklenmesiyle yeniden oluşturulabilir. ADP molekülüne enerji ve inorganik fosfat eklenmesiyle ATP sentezlenmesine fosforilasyon denir. Fosforilasyon sırasında su açığa çıkar. ATP’nin su ile hidroliz edilerek yapısından bir fosfat molekülünün koparılması sonucu enerji açığa çıkarılmasına defosforilasyon denir. ADP + Pi + Enerji ATP + H2O Fosforilasyon Defosforilasyon Görsel 1.3 ATP molekülünün yapısı
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Kış uykusuna yatan canlılar enerji ihtiyaçlarını vücutlarında depoladıkları yağ dokusundan (trigliserit) hücresel solunumla karşılarlar.
Yağların oksijenli solunumla yıkımı diğer besinlere kıyasla en yüksek düzeyde ATP enerjisi ve bol miktarda metabolik su açığa çıkarır.