10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 134 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema / EKOLOJİ Görsel 2.33 Su döngüsü Buharlaşma Yağış Yoğuşma Buharlaşma Yağışın yer altı sularına karışması Solunum Terleme Madde Döngüleri Ekosistemde bulunan maddeler canlı ve cansız ortamlar arasında sürekli bir döngü hâlindedir. Canlılar, yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için bulun- dukları ortamdan ihtiyaç duydukları organik ve inorganik maddeleri alır. Can- lıların yapısına katılan bu maddeler, canlının ölümü ve metabolik atıkları ile tekrar dış ortama verilir. Yeryüzündeki yaşamın sürekliliği için su, karbon, azot gibi maddelerin devirli kullanılması gerekir. Bu olayın gerçekleşmesi madde döngüleri ile sağlanır. Maddelerin alınması, kullanılması ve atık olarak ortama verilmesi canlı ve cansız ortamda döngüsel olarak gerçekleşir. Atmosfer ile yeryüzü arasında gerçekleşen su, karbon ve azot döngüleri ekosistemdeki en önemli madde döngüleridir. Su Döngüsü Yeryüzündeki su; okyanus, göl, akarsu, yer altı kaynakları gibi ortamlarda bulunur. Su, kutup bölgelerinde ve yüksek rakımlarda ise kar veya buz olarak donmuş şekildedir. Suyun buharlaşma, yoğuşma, yağış, akış gibi olaylarla yeryüzü ve gökyüzü arasında sürekli bir döngü hâlinde dolanımına su döngüsü denir (Gör- sel 2.33). Su döngüsü; buharlaşma, yoğuşma, terleme gibi temel olaylarla gerçekleşir. Okyanus, deniz, göl, akarsu ve karalardan buharlaşan su atmosfere geçer. Su ayrıca canlıların terleme ve solunumuyla da atmosfere çıkar. Atmosfer- deki su buharı; hava olayları ile yağmur, kar veya dolu olarak yeryüzüne iner. Yeryüzüne inen suyun bir kısmı tekrar buharlaşarak atmosfere çıkar. Suyun bir kısmı dere ve nehir sularıyla denizlere ve okyanuslara taşınır. Toprak tara- fından emilen suyun bir kısmı da yer altı sularını oluşturur.