10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 120 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema / EKOLOJİ ÖNCÜ TÜRLER 0 YIL 1-2 YIL 3-4 YIL 5-150 YIL 150+YIL YANGIN OTLAR, ÇALILAR VE TEK YILLIK BİTKİLER YOSUNLAR VE LİKENLER OTLAR, ÇALILAR, ÇAMLAR, GENÇ MEŞELER VE CEVİZLER OLGUN ÇAMLAR VE CEVİZ ORMANI ORTA SEVİYE TÜRLER EN ÜST KOMÜNİTE Görsel 2.25 Yangın sonrası gerçekleşen ikincil süksesyon İkincil Süksesyon İkincil süksesyon, daha önce bir komünitenin bulunduğu ancak yangın, sel, şiddetli fırtına, aşırı otlatma ya da ormansızlaştırma gibi doğal veya insan kay- naklı bozulmalar sonucu tahrip edilmiş ortamlarda gerçekleşir. Bu ortamlarda çoğu zaman toprak, kökler, sporlar ve tohum bankasının bir kısmı korunur. Bu nedenle ikincil süksesyon, birincil süksesyona göre daha hızlı ilerler. Bir yangın sonrası orman bu duruma örnek verilebilir. Yangın sonrası büyük ağaçlar zarar görür ancak toprak çoğu zaman korunur. Yangının ardından ilk olarak otsu bitkiler ve hızlı gelişen öncü türler ortaya çıkar. Zamanla çalılar ve genç ağaç türleri gelişir. Uygun koşullar devam ederse daha uzun ömürlü ağaç türleri baskın hâle gelebilir. Böylece komünite zamanla daha karmaşık bir yapıya ulaşarak bozulmadan önceki yapısına benzer özellikler gösterebilir (Görsel 2.25). Ekosistemlerde Etkileşimler ve Değişimler Ekosistemlerde canlılar arasındaki etkileşimler, popülasyon ve komünite düzeyinde gerçekleşen ilişkilerin daha geniş ölçekteki yansımalarıdır. Bu etkileşimler yalnızca türlerin dağılımını ve sayısını etkilemekle kalmaz, aynı zamanda ekosistemin genel işleyişini de belirler. Ekosistemlerde temel süreçlerden biri enerji akışıdır. Güneşten gelen enerji, üreticiler tarafından kimyasal enerjiye dönüştürülerek besin zinciri ve besin ağları aracılığıyla diğer canlılara aktarılır. Ancak enerji her trofik düzeyde bir miktar ısı olarak kaybedildiğinden ekosistemlerde enerji akışı tek yönlüdür ve geri dönüşümlü değildir; bu nedenle sürekli bir enerji girdisine ihtiyaç duyulur. Buna karşılık ekosistemlerde maddeler sürekli döngü hâlindedir. Su, karbon, azot ve diğer elementler canlılar ile çevre arasında sürekli dolaşarak tekrar kullanılır. Ayrıştırıcı organizmalar, organik maddeleri inorganik maddelere parçalayarak bu döngülerin sürekliliğini sağlar ve ekosistemin devamlılığına katkıda bulunur.