Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Tema / EKOLOJİ Parazitizm Birlikte yaşayan iki türden biri yarar, diğeri bu ilişkiden zarar görüyorsa bu ilişki biçimine parazitizm denir. Birliktelikten fayda sağlayan tür parazit, zarar gören tür ise konak olarak adlandırılır. Parazitler, başka canlıların üzerinde ya da içinde yaşayarak onların besinlerine ortak olur. Bu canlılar, genellikle yaşadıkları konağa zarar verir. Bazı parazitler mikroskobik yapılıdır ve konak canlının içinde yaşar. Bu tür parazitler hızla çoğalabilir ve konağın hastalanmasına neden olabilir. Bazı bakteri türleri, bazı protistler ve bazı mantarlar bu gruba girer. Diğer parazitler ise daha büyük yapılıdır ve genellikle çok hücrelidir. Bağırsak solucanları, bitler ve bazı parazitik bitkiler bu tür parazitlere örnek verilebilir. Bitkisel Parazitler Başka bir bitki üzerinde yaşamını sürdüren bitkilerdir. Parazit bitkilerin kök sistemi gelişmemiştir. Kök benzeri emeciler sayesinde konak bitkiden su, mineral ve orga- nik besin alır. Yarı parazit ve tam parazit olmak üzere iki grupta incelenir. Yarı parazit bitkiler, emeçleri ile üzerinde yaşadıkları bitkilerden yalnızca su ve mineral alır. Klorofilleri vardır, fotosentez yapar. Ökse otu, en bilinen yarı parazit bitki- lerden biridir (Görsel 2.20). Tam parazit bitkiler kloroplastları bulunmadığı için foto- sentez yapamaz. Bu nedenle tüm ihtiyaçlarını, organik ve inorganik maddeleri üzerinde yaşadıkları bitkiden almak zorundadır. Canavar otu tam parazit bitkilere örnektir (Görsel 2.21). Görsel 2.21 Canavar otu Görsel 2.20 Ağaç üzerinde yaşamını sürdüren ökse otu Hayvansal Parazitler Bir hayvanın içinde ya da üzerinde yaşayan canlılardır. Bu canlılar besin ve enerji ihtiyacını konak canlıdan karşılar. Hayvansal parazitler dış parazit ve iç parazit olmak üzere ikiye ayrılır.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Kış uykusuna yatan canlılar enerji ihtiyaçlarını vücutlarında depoladıkları yağ dokusundan (trigliserit) hücresel solunumla karşılarlar.
Yağların oksijenli solunumla yıkımı diğer besinlere kıyasla en yüksek düzeyde ATP enerjisi ve bol miktarda metabolik su açığa çıkarır.