7. Sınıf Türkçe (2. Kitap) Ders Kitabı Sayfa 12 Cevapları (MEB Yayınları)

4. TEMA • Metni arkadaşlarınızı rahatsız etmeden sessiz bir şekilde okuyunuz. • Anlamını bilmediğiniz kelime veya kelime gruplarını defterinize not ediniz. Metindeki geleneksel el sanatlarının anlamını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tah- minlerinizin doğruluğunu TDK (Türk Dil Kurumu) Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz.

1. Geleneksel el sanatlarından hangilerini yakın çevrenizde görüyorsunuz? Gör- düğünüz geleneksel el sanatları günlük yaşamda hangi amaçlarla kullanılıyor? Sözlü olarak açıklayınız.

2. Günlük yaşamda kullandığımız sıradan bir eşya iletişim için kullanılabilir mi? Sıradan bir eşya ile özel bir mesajı iletmek nasıl mümkün olur? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız. HAZIRLIK VAKTİ ANADOLU’DA KİLİM DEMEK Yazı nedir, diye sorarsanız; düşünceyi, sözü, çizgiye dökmektir diyebiliriz. Her yazı bir düşünceyi anlatır, bir sözü gerektirir. (…) Anadolu kadını, tezgâhının ya da gergefinin başına geçti mi, tam bir okur yazardır. Bir kitap dokur, onu o dilden anlayan okur. Dokuduğu peşkirdir, yağlıktır, halıdır, kilimdir. Hele Anadolu’da kilim demek, renk demek, renge susamışlık demek. Göz alabildiğine bozlaşan Anadolu’da, yeşile, kırmızıya, maviye, turuncuya özlem çeken insanlar, susuzluklarını kilimlere döktükleri, arı duru renklerle gidermeye çalışırlar. Ağaçtan yeşil, gökten mavi, çiçekten kırmızı isteyen, bu isteklerini kilimlerde simgeleyen Anadolu insanları. Bu yüzden kilimler Anadolu’da bir renk sofrasıdır. Alı al, moru mor, akı karası, sarısı durusu, nesi var nesi yoksa cömertçe sofraya getirir; evini, çadırını, bir bayram şenliği, bir düğün alayı gibi renklerle donatır. Anadolu kilimlerinde, çizgiler sert, renkler hırçındır. Çok soğuk dondurucu bir kıştan sonra, baharı görmeden, kavurucu bir sıcağı yaşayan, sert iklimlerin, çetin kuruluğun, taşın, kayanın, çatlamış toprakların, bükülmeyen, yumuşamayan insanlarının sert çizgileri gibi. Anadolu kilimleri, doğaya karışmış, doğanın çocuğu Anadolu kadınının alın yazısıdır, çilesidir. Anadolu kilimlerinde renkler ve desenler, gelişigüzel seçilmez. Her yörenin kendine özgü bir kilimi vardır. Renkler ve desenler, bir gelenek zincirinde yüzyıllara ulaşır. Her çizginin dili aynıdır, anlamı başka ( ) Yıldız biçimindeki uğur ve bereket simgeleri, sağlık ve mutluluk tılsımı yılan ve ejder kıvrımları, zencerekler, cennet çiçekleri, tarak, tırmık, ibrik gibi nazarlıklar, kısacası, Anadolu’nun tüm insanları, manevi dünyası, en küçük ayrıntıları ve göz alıcı renkleriyle kilimlerde yüze güler. Kilim, Anadolu’nun çadırından sedirine, çuvalından heybesine yaygındır. Çorap olur ayağa giyilir, kuşak olur bele sarılır.( ) Kilim, Anadolu’da gönül dolusu türküdür. Anadolu’da kilim demek, özlemi, inancı, sevgiyi ilmik ilmik, renk renk dokumak demektir. Kilimlerin dilinden anlayanlar, onu kitap gibi okur, dokuyanın ne demek istediğini anlarlar.