7. Sınıf Türkçe (1. Kitap) Ders Kitabı Sayfa 135 Cevapları (MEB Yayınları)

İLETİŞİM VE SOSYAL İLİŞKİLER Dikkatli bir gözle toplumun konuşma diline baktığımız zaman kaç türlü selamlaşma kulla- nıyoruz aramızda bir düşünelim. «Günaydın» diyoruz, «iyi günler» diyoruz, «selam» diyoruz, «merhaba» diyoruz, «Hadi Allahaısmarladık» diyoruz, «by by» diyoruz, «çav» diyoruz diyoruz Bu dil karmaşası elbette kültür karmaşasından kaynaklanıyor. Beğenmiyoruz kendimizinkileri, başkalarının selamını kelamını yeğliyoruz. Dikkat edeceksek bunlara edelim. Bir toplumda bazı odaklar, bazı noktalar her fırsatta hayır dilemelidir, hayır söylemelidir, hayırlı kişiler olmalıdır, hayırlı işler yapmalıdır. Çünkü «hayır»ın anlamı iyiliktir, karşılık beklemeden yapılan yardımdır. «Hayır görmemek», bir daha o şeyden yararlanmamak anlamına gelir. «Hayır işlemek», iyi bir iş yapmak demektir. «Hayır kalmamak», işe yarar hali kalmamaktır. «Hayır sahibi», iylik sever kişidir. «hayırdır inşallah», rüyaları hayra yormak için kullanılır. «Hayırlar», ne var ne yok demektir. «Hayra alamet», iyiye işarettir. «Hayırla yadetmek», insanın ardından iyi şeyler söylemek. «Hayrola» ne var ne yok sorusunun bir türlüsü değil mi? «Ağzını hayra aç» kötü şeyler konuşma. Daha ne söylemeli bilmem ki. Evet, bu «hayır» kelimesini savunuyorum, kelimenin sanki buna ihtiyacı varmış gibi. Bu zengin anlamlı kelimenin belki benim tarafımdan savunulmaya hiç ihtiyacı yok, ama kelimenin zenginliğini ve derinliğini hissetmeyenler için bir açıklama getirir diye yazıyorum bunları. Ben mirasyedi değilim, elimdeki her şeyi değerlendirmek, yerinde kullanmak isterim. Onun için «At şu hayır kelimesini» dediği zaman bir dostum, böylesine çırpındım, ısrar ettim. «Niyet hayır, akıbet hayır» demiş bizden evvelkiler. İyi de demiş. Nezihe ARAZ (Kısaltılmıştır.)