6. Sınıf Türkçe (1. Kitap) Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları (MEB Yayınları)

Sevgili arkadaşlar, bizler ‘bilgi çağı’ denen bir dönemde yaşıyoruz. Çağımızda bilim ve teknoloji, insanların başını döndürecek bir hızla gelişiyor, ilerliyor. Bilim ve teknolojideki bu gelişmeler, dilimize yabancı dillerden pek çok sözcük girmesine neden oluyor. Türk ulusu ola- rak da bizlere konuşurken ve yazarken, dilimize giren bu yabancı sözcüklere karşılık Türkçe olanlarını kullanmak düşüyor. ( ) Bir dil zenginleşmesi, o dilin yabancı sözcüklerden arındırılması kadar, o dile yeni sözcükler kazandırılmasına, sözcüklere yeni anlamlar yüklenmesine bağlıdır. Türkçemiz söz- cük türetmeye oldukça elverişli bir dildir. Örneğin ‘faks’ makinesiyle ilk kez karşılaşan bir arkadaşımıza, bu makinenin adı ‘belgegeçer’ dersek, bu arkadaşımız belleğinde önce ‘belge’ ve ‘geçer’ sözcüklerini anlamlandıracak ve makinenin işlevini daha kolay kavrayacaktır; çün- kü bu sözcükleri tanımaktadır. Oysa günümüzde pek çok insan, ‘belgegeçer’ sözcüğünü değil ‘faks’ sözcüğünü tercih etmektedir. Atatürk’ün Cumhuriyet’i kurduğu ilk yıllarda yaptığı çalışma- ların başında Türk Dil Kurumu’nun kurulması gelir. Türk Dil Kuru- mu 12 Temmuz 1932’de kurulmuştur. Bu kurumun amacı, Türkçe- mizin öz güzelliğini ve zenginliğini ortaya çıkarmak, onu yeryüzü dilleri arasında değerine yaraşır yüksekliğe eriştirmektir. Türk Dil Kurumu ilk toplantısını 26 Eylül-5 Ekim 1932 tarih- leri arasında yapar. Bu toplantılara ‘Birinci Dil Kurultayı’ denir. Birinci Türk Dil Kurultayı’na bilim adamı, gazeteci, yazar, sanatçı ve devlet adamı olmak üzere yurdun dört bir yanından dokuz yüzden fazla kişi katılır. Atatürk kurultay baştan sona izler. İşte bu kurultayın açılış günü olan 26 Eylül, her yıl ülkemizde ‘Dil Bayramı’ olarak kutlanmaktadır. Sizler de bu bayramı dilimizin inceliklerini ve güzellikle- rini daha iyi kavrayabilmek için bir kitap daha okuyarak kutlayabilirsiniz. Öncü Çocuk dergisinden alınmıştır. (Kısaltılmıştır.) Tebrikler! Stratejiyi nasıl kullanacağımızı artık öğrendik. Şimdi kitabımızdaki “Güzel Türkçemiz” metnini okurken bu stratejiyi kendi başımıza uygulayalım. Bakalım metnin tanıtım, açıklama/detaylandırma ve sonuç bölümlerini bulabilecek miyiz? Metni çözümlerken önceki uygula- malarda izlediğimiz aşamaları takip ederek görevleri yerine getirelim. Belirlediğimiz yönlere ilişkin ve- rilen önemli bilgileri kendi def- terimizde bir kavram haritası, tablo veya grafik düzenleyiciye yerleştirmeyi unutmayalım. Gelecek Derse Hazırlanalım Geçmişten günümüze Türkçenin gelişimine katkıda bulunmuş isimleri araştırınız, araştır- ma sonuçlarınızı defterinize not ediniz. GÜZEL TÜRKÇEMİZ Doğrusunu Bilelim Metnin yazım ve noktalamasında orijinaline bağlı kalınmıştır. Günümüz yazım ve nokta- lama kurallarına uygun olmayan ifadelerin doğrusu şu şekildedir: • “bilgi çağı” • “faks” • “belge” • “geçer” • “belgegeçer” • “Birinci Dil Kurultayı” • “Dil Bayramı”