11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 389 Cevapları (MEB Yayınları)

a) Salınım boyunca cismin yakınsak mercekte oluşan görüntüsü sanal mıdır yoksa gerçek midir? Gerekçeleriyle aşağıya yazınız.

b) L ve M noktalarındayken cismin yakınsak mercekte oluşan görüntüleri arasındaki uzaklık kaç birim olur? Gerekçeleriyle aşağıya yazınız.

c) Yakınsak mercek yerine ıraksak mercek kullanılırsa cismin ıraksak mercekte görüntüsü hangi noktalar arasında oluşur? Gerekçeleriyle aşağıya yazınız. İki yüzeyinden en az biri küresel olan cam, plastik gibi saydam maddelerden yapılmış; ışınları kırarak bir noktada toplayabilen ya da bir noktadan saçılıyormuş gibi dağıtan optik araçlara mercek denir. Uç kısımları orta kısmına göre daha ince olan merceklere yakınsak (ince kenarlı) mercek denir. Uç kısımları orta kısmına göre daha kalın olan merceklere ıraksak (kalın kenarlı) mercek denir. Merceklerle ilgili temel kavramlar şunlardır: Eğrilik Yarıçapı (R): Merceklerin küresel yüzeylerinin yarıçapıdır. Asal Eksen: Mercek yüzeyini oluşturan kürelerin merkezlerinden geçen doğrudur. Optik Merkez (O): Asal eksen üzerindeki merceğin tam orta noktasıdır. Odak Noktası (F): Asal eksene paralel şekilde gelerek mercekte kırılan ışınların ya da uzantılarının kesiştiği noktadır. Odak Uzaklığı (f): Merceğin odak noktası ile optik merkez arasındaki uzaklıktır. • Bir merceğin her iki tarafında da birer tane olmak üzere iki odağı bulunur. • Yakınsak mercekler, ışınları asal eksene yaklaştıracak şekilde kırar. • Iraksak mercekler, ışınları asal eksenden uzaklaştıracak şekilde kırar. • Merceğin kırıcılık indisi, bulunduğu ortamın kırıcılık indisinden küçük ise mercek karakter değiştirir. Kontrol Noktası