11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 357 Cevapları (MEB Yayınları)

4. Aynı cins fakat farklı derinlikte sıvılara konan özdeş cisimlerin ha­ vadan bakıldığında görünen derinliklerini şekiller üzerinde çizerek bulunuz ve sıvının derinliği ile görünür derinlik arasındaki ilişkiyi aşağıda verilen alana yazınız. Değerlendirme kısmındaki sorulara verdiğiniz cevaplar öğretmeniniz tarafından “Pu­ anlama Anahtarı” ile değerlendirilecektir. “Puanlama Anahtarı”na karekoddan yararla­ narak ulaşabilirsiniz. Gözlemcinin bulunduğu ortam ile cismin bulunduğu ortamın ışığı kırma indis­ leri birbirinden farklı ise cisim gerçek konumundan daha uzakta ya da yakında görülebilir. Bu durum, cisimden yansıyan ışınların kırılarak göze gelmesinden kaynaklanır. Göz, gelen ışınların doğrultusunda cismi algılar. Gözlemcinin, cismi ayırıcı yüzeyden itibaren gördüğü uzaklığa görünür derinlik denir. Şekil 3.25’teki balıktan gelen ışın, sudan havaya çıkarken normalden uzakla­ şacak şekilde kırılır ve kuşun gözüne gelir. Kırıcılık indisi küçük olan hava or­ tamından suya bakan kafesteki kuş, kırıcılık indisi büyük olan su ortamındaki balığı su yüzeyine daha yakın görür. Burada h balığın gerçek derinliğini, h’ ise görünür derinliğini göstermektedir. Şekil 3.26’daki kuştan gelen ışın, havadan suya geçerken normale yaklaşacak şekilde kırılır ve balığın gözüne ulaşır. Kırıcılık indisi büyük olan su ortamın­ dan havaya bakan balık, kırıcılık indisi küçük olan hava ortamındaki kuşu su yüzeyine daha uzak olarak görür. Burada h kuşun gerçek derinliğini, h’ ise görünür derinliğini göstermektedir. Görünür derinlik; cismin ayırıcı yüzeye olan uzaklığına, ortamlar arası kırıcılık indisi farkına, cisimden yansıyan ya da cisimden gelen ışığın rengine bağlıdır. Gözlemcinin ayırıcı yüzeye olan uzaklığına bağlı değildir. Şekil 3.25: Akvaryumdaki balığın gerçek ve görünür derinliği Şekil 3.26: Kafesteki kuşun gerçek ve görünür derinliği h h’ h’ h Ayırıcı yüzey Ayırıcı yüzey Hava Hava Su Su n n OPTİK 357