11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 35 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Ünite Son zamanlarda teknolojide yaşanan hızlı gelişmelerle birlikte genel ağ kullanımı da giderek yaygınlaşmıştır. Buna paralel olarak verilerin, bilgi ve belgelerin yanı sıra yazılım ve uygulamaların da genel ağ bulutu üzerinde yer alan sanal bir ortamda depolanması ve kullanılmasına imkân sunan bulut bilişim teknolojileri ortaya çıkmıştır. Genel ağ, verilere dünya üzerindeki her noktadan anlık ulaşma imkânı sağlarken bulut bilişim ise bulut sunucularındaki verilere bir tarayıcı üzerinden ulaşılarak bu verilerin işlenmesini, çözümlenmesini ve depolanmasını sağlamıştır. Bu geliş­ meler CBS alanında önemli bir dönüşüme yol açmış ve bilgisayar tabanlı CBS ile web teknolojilerinin bütünleşmesi sonucunda web tabanlı CBS uygulamaları ortaya çıkmıştır. İlk olarak 1990’lı yıllarda ortaya çıkan bu uygulamalar; veri toplama, düzenleme, sorgulama ve çözümleme gibi yetenekleri kullanıcılara doğrudan genel ağ aracılığıyla ulaştır­ maktadır (Görsel 2.1) . Görsel 2.1: Web tabanlı CBS uygulamalarının temel bileşenleri Web tabanlı CBS uygulamalarının temel bileşenlerini kullanıcı (istemci), genel ağ ve sunucu oluşturur. Bu uygulama­ lar, sunucu ile kullanıcı arasında iletişim kurmak için web teknolojilerini kullanarak verilerin işlenmesi, çözümlenmesi ve görselleştirilebilmesi için bir arayüz sunar. Kullanıcı, bir web tarayıcısı aracılığıyla genel ağ üzerinden sunucuya bir komut gönderir. Sunucu bu komutu işler ve komutun cevabını harita veya veri olarak yine genel ağ üzerinden kullanıcıya gönderir. Web tabanlı CBS uygulamalarında her bir mekânsal veri kümesi katman olarak temsil edilir. Bu katmanlar raster veya vektör veri formatında olabilir. Vektör veri formatındaki katmanlara ait detaylar öz nitelik tablosu içerisinde yer alır. Kullanıcılar uygulamaların verdiği yetkiler çerçevesinde öz nitelik tablosuna veri girişi yapabilir, verileri istediği şekilde güncelleyebilir. İşlenen mekânsal verilerin görüntüleme işlemi harita, grafik veya tablo gibi farklı formatlarda sunulabilir. Web tabanlı CBS uygulamalarında verileri toplama, çözümleme, depolama gibi kritik işlemlerin çoğu su­ nucu tarafından gerçekleştirilir. Ancak bu uygulamalar bilgisayar tabanlı CBS uygulamalarındaki güçlü ve karmaşık analizlere göre daha sınırlı ve temel analiz imkânları sunar. Buna karşın bu uygulamalara genel ağ üzerinden mobil cihazlar kullanarak dünyanın her yerinden anlık erişim mümkündür. Bu durum CBS uygulamalarında bilgisayarlara olan bağımlılığı önemli ölçüde azaltmaktadır. Böylece insanlar bulundukları her ortamda ücretsiz veya düşük ücret­ lerle haritaları okuyabilme, bu haritalardan çözümleme ve çıkarımlarda bulunabilme hatta kendi haritalarını bağımsız bir şekilde oluşturabilme imkânına kavuşmuştur. Web tabanlı CBS uygulamaları, teknik gereksinimlerin azalması ve erişimin kolaylaşması sayesinde geniş kitleler tarafından kullanılabilen önemli bir dijital platforma dönüşmüştür. Gelecek Derse Hazırlık Bir sonraki derste yapılacak “Web Tabanlı CBS Uygulamalarının Özellikleri ve Kullanım Alanları” et­ kinliği için ders öncesinde aşağıdaki çalışmaları yapınız.

1. Yapılacak çalışma için sınıfta öğretmeninizin rehberliğinde öğrenci sayısına uygun olacak şe­ kilde farklı web tabanlı CBS uygulamalarıyla ilgili bilgi toplamak amacıyla 5 farklı çalışma grubu oluşturunuz.

2. Grup olarak incelediğiniz web tabanlı CBS uygulamasını “kullanım alanı, hedef kitle, lisans üc­ reti, veri girişi, teknik bilgi ihtiyacı” özelliklerine göre inceleyiniz.

3. Grup olarak topladığınız bilgileri düzenleyiniz.