11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 247 Cevapları (MEB Yayınları)

7. Ünite 7.4. MADENCİLİK FAALİYETLERİ: AVUSTRALYA İnsanlık tarihinin en eski üretim faaliyetlerinden biri olan madencilik, dünya üzerindeki toplumların ekonomik ve kül­ türel gelişimini belirleyen temel unsurlardan biri olmuştur. Sanayileşme süreciyle birlikte hızla gelişmeye başlayan madencilik sektörü sonraki süreçte birçok ülkenin ekonomik yapısında temel bir üretim alanı hâline gelmiştir. Demir, kömür, bakır, boksit, altın, krom, lityum gibi farklı maden türleri sanayi üretiminin temel kaynaklarını oluşturmak­ tadır. Bu kaynaklar; enerji üretimi, inşaat, ulaşım, elektronik, kimya, yüksek teknoloji gibi alanlarda yaygın biçimde kullanılmaktadır. Madencilik faaliyetlerinin yayılışı; büyük ölçü­ de doğal kaynakların coğrafi dağılımına, je­ olojik yapıya, teknolojik gelişmişlik düzeyine ve ekonomik yatırımlara bağlıdır. Bazı ülkeler zengin maden rezervlerine sahip olmalarına rağmen teknolojik ve sermaye yetersizlikleri nedeniyle bu potansiyeli tam olarak kullana­ mazken bazı ülkeler ileri teknoloji ve güçlü sermaye yapıları sayesinde kaynaklarını et­ kin biçimde değerlendirebilmektedir. Madencilik sektörü, ülkelerin ekonomik gelişimine önemli katkılar sağlamakla bir­ likte çevresel etkileriyle de dikkatle yö­ netilmesi gereken bir alandır (Görsel 7.2). Maden çıkarma süreçleri; arazi bozulması, su kaynaklarının kirlenmesi, biyolojik çe­ şitliliğin azalması, sera gazı salımı gibi çev­ resel sorunlara yol açabilmektedir. Bu nedenle madencilik yalnızca ekonomik katkılarıyla değil sürdürülebilirlik ve çevresel yönetim ilkeleriyle birlikte ele alınmaktadır. Günümüzde madencilik faaliyetlerinde küresel ölçekte önde gelen ülkelerden biri olan Avustralya; zengin yer altı kaynakları, gelişmiş madencilik teknolojileri ve güçlü ihracat yapısıyla dikkat çeken ülkelerdendir. Avustralya’da Madencilik Sektörünün Gelişimi Güney yarım kürede yer alan Avustralya; doğusu Pasifik Okyanusu, batısı Hint Okyanusu, güneyi ise Güney Okyanusu ile çevrili bir ülkedir (Harita 7.6). Yüz ölçümü yaklaşık 7,7 milyon km² olan Avustralya; Rusya, Kanada, Çin, ABD ve Brezilya'dan sonra dünyanın altıncı büyük ülkesi konumundadır. 2025 yılı itibarıyla Avustralya’nın nüfusu yaklaşık 27,5 milyondur. Ülkenin nüfus yoğunluğu kilo­ metrekare başına yaklaşık 3,5 kişi ile çok düşüktür. Nüfusun büyük bölümü doğu ve güneydoğu kıyılarında toplanmıştır. İç kesimler ise oldukça seyrek nüfusludur. Ülkenin doğu kıyılarında sıradağlar uza­ nırken iç kesimlerde geniş platolar ve çöl alanları bulunur. Ülkenin iç ve batı kesimlerinde çöl ve yarı kurak iklim özellikleri görülür. Kuzey kıyı­ larında tropikal iklim özellikleri, güney ve doğu kıyılarda ise Akdeniz ve ılıman iklim koşulları görülür. Avustralya, zengin maden rezervleri ve yüksek maden çeşitliliği sayesinde ma­ dencilik alanında dünyanın önde gelen ül­ keleri arasında yer almaktadır. Görsel 7.2: Kömür madeni işletmesi/Avustralya Harita 7.6: Avustralya'nın fiziki haritası