11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 239 Cevapları (MEB Yayınları)

7. Ünite 7.3. SANAYİLEŞME SÜRECİ: ALMANYA VE MISIR Sanayi sektörü tarihî süreçte ülkelerin ekonomik gelişimini ve toplumsal yapısını köklü biçimde değiştiren bir faaliyet kolu olmuştur. 18. yüzyılda İngiltere’de başlayan Sanayi Devrimi ile insan gücüne dayalı üretimden makineleşme­ ye geçilmiş, üretim miktarı ve çeşitliliği artmaya başlamıştır. Buhar gücüyle başlayan sanayileşme süreci, zamanla elektrik kullanımı ve dijital teknolojilerle desteklenerek sanayiyi küresel ekonominin merkezine taşımıştır. Sanayi; ekonomik büyümenin yanı sıra şehirleşmenin, ulaşım ağlarının ve çevrenin dönüşümünde de belirleyici rol oynamış­ tır. Günümüzde bazı ülkeler; coğrafi konum, iklim, yer şekilleri, ulaşım, ham madde, sermaye, teknoloji, iş gücü gibi faktörler bakımından üstünlüğünü kullanarak sanayi alanında ileri bir düzeye ulaşmışlardır. Buna karşılık birtakım ülkelerde sanayi faaliyetleri çeşitli nedenlerle sınırlı bir gelişme göstermiştir. Sanayinin tarihsel süreçte geçirdiği dönüşümler, ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeylerini ve üretim yapılarının bi­ çimlenmesini etkilemiştir. Almanya gibi sanayisi gelişmiş ülkeler ile Mısır gibi sanayileşme sürecinde daha geride kalan ülkeler arasındaki farklılıkların oluşmasında sahip olunan coğrafi koşulların yanında tarihsel ve teknolojik dö­ nüşümler de etkili olmuştur. Almanya’nın Genel Coğrafi Özellikleri Almanya, Orta Avrupa’da yer alan ve yüz ölçüm olarak yaklaşık 357 bin km² alana sahip bir ülkedir. Kuzeyde Baltık Denizi ve Kuzey Denizi’ne kıyısı bulunmaktadır (Harita 7.2). Merkezî konumu sayesinde Avrupa’nın doğusu ile batısı arasında stratejik bir geçiş bölgesi durumundadır. Bu durum, Almanya’yı tarih boyunca hem ticaret yolları hem de ulaşım ağları açısından önemli bir merkez hâline getirmiştir. Ülkenin yer şekilleri kuzeyden güneye doğru belirgin biçimde farklılaşır. Kuzey kesiminde deniz seviyesine yakın, geniş ve düz alüvyal ovalar yer alır. İç kesimlere doğru gidildikçe yükselti artar. Bu bölüm­ de tepeler, platolar ve alçak dağ sıraları görülür. Güneyde ise Alp Dağları eteklerin­ de yer şekilleri engebeli bir yapı gösterir. Almanya, zengin bir akarsu ağına sahiptir. Ren, Elbe (Ebi) ve Weser (Viza) nehirleri ülkenin güney bölümünden kuzeye doğru akarak Kuzey Denizi’ne dökülür. Bu nehirler kolları ile birlikte ülke içinde doğal ulaşım hatları oluşturur. Tuna Nehri ise ülkenin güneyi boyunca doğuya doğru ilerleyerek başka ülkelerden geçtikten sonra Kara­ deniz’e dökülür. Bu akarsuların genel ola­ rak rejimleri düzenli ve debileri yüksektir. Üzerlerinde ulaşım yapılabilmektedir. Ülkede genel olarak ılıman okyanusal iklim özellikleri görülür. Yazlar ılık, kışlar serin ve yağışlıdır. Kuzeyde deniz etkisiyle daha ılıman iklim koşulları görülürken ülkenin doğusu ve özellikle güneyinde karasallığın etkisi belirginleşir. Bölgelere göre fark­ lılıklar görülse de yıllık ortalama sıcaklık 8-10 °C, yıllık ortalama yağış miktarı ise 700–800 mm civarındadır. Yaz aylarında ortalama sıcaklıklar 18–20 °C, kış aylarında ise 0–2 °C civarındadır (Grafik 7.1). İklim ko­ Harita 7.2: Almanya'nın fiziki haritası