11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 231 Cevapları (MEB Yayınları)

7. Ünite Kültür; bir toplumu veya sosyal grubu karakterize eden belirgin maddi, manevi, entelektüel ve duygusal özellikle­ rin tümü olarak tanımlanmaktadır. Bir toplumun kültürünün ortaya çıkmasında yaşanılan yerin coğrafi özellikleri, savaşlar ve göçler gibi tarihî olaylar, ekonomik faaliyetler, din ve inanç sistemleri, dil, sosyal ve kurumsal yapı, bilim ve teknoloji, sanat, siyaset, diğer toplumlarla etkileşim gibi faktörler etkili olmaktadır. Bu faktörlerin en önemlile­ rinden biri de çevresindeki farklı kültürlerle gerçek­ leştirdiği etkileşimdir. Bir merkezin (şehir veya ülke) kültürel olarak etkileşim içinde bulunduğu bölge kültürel hinterland olarak tanımlanmaktadır. Tür­ kiye’nin etkileşim içinde bulunduğu kültürel hin­ terlandı coğrafi konumu ve Türk milletinin yaşadığı tarihî süreçler nedeniyle oldukça geniştir. Türki­ ye’nin kültürel hinterlandında Balkanlar, Kafkasya, Türkistan, Orta Doğu, Afrika ülkeleri bulunmakta­ dır (Harita 7.1). Türkiye, bu bölgelerdeki ülkelerle tarihsel süreçten gelen köklü kültürel bağlara sa­ hiptir. Bu durum ülkeler arasında güçlü bir etkileşi­ min oluşmasına zemin hazırlamaktadır. Türkiye’nin kültürel hinterlandındaki bu bölgelerin bir kısmında soydaş Türk devletlerinin ve Türk milletiyle aynı din ve inanç sistemine sahip toplumların bulunması, bir kısmının geçmiş dönemlerde Türk devletlerinin egemenliğinde yaşamış olması, bu bölgelerle tica­ retin yoğun yapılması kültürel bağları ve etkileşimi güçlendiren başlıca faktörlerdir. Türkiye’nin kültürel hinterlandındaki bölgelerle olan güçlü kültürel etkileşiminin temelinde coğ­ rafi konum olarak yakınlığın yanı sıra Türkiye’nin bu bölgelerle köklü tarihsel bağlara sahip olması bulunmaktadır. Türkistan, Orta Doğu, Kafkasya, Balkanlar, Kuzey Afrika ve Kıbrıs yüzlerce yıl Türk devletlerinin egemenliğinde yaşamıştır. Bu süreç içinde Türkler bu bölgelere kalabalık topluluklar hâlinde yerleşerek bölge halklarıyla yakın kültürel etkileşim kurmuştur. Bu ülkelerdeki mimari tarz, el sanatları, yiyecek ve içecekler, gelenek ve gö­ renekler, halk oyunları gibi maddi ve manevi kültür ögelerinde Türk kültürünün etkileri belirgin bir şe­ kilde görülmektedir (Görsel 7.1). Bu ülkelerde özel­ likle Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait köprü, cami, imaret, türbe, tekke, han, hamam gibi çok sayıda tarihî eserden oluşan somut kültürel miras unsuru bulunmaktadır. 7.1. TÜRKİYE’NİN KÜLTÜREL HİNTERLANDI Görsel 7.1: Türk mimari kültürü örneği Başçarşı (Saraybosna-Bosna Hersek) Harita 7.1: Türkiye'nin kültürel hinterlandındaki bölgeler 0 1000 500 TÜRKİYE Balkanlar Afrika Kafkasya T ü r k i s t a n O r t a D o ğ u km Karadeniz Hazar D Umman Denizi Yemen Denizi Kızıl D. Akdeniz 100 300 500 700 00 200 400 600 300 500 200 400 600 Türk kültürünün yayılış alanları ile ilgili e-içeriğe yandaki karekoddan ulaşabilirsiniz.