11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 211 Cevapları (MEB Yayınları)

6. Ünite Türkiye’de Sürdürülebilir Su Kullanımının Önemi Bir ülkenin içme, kullanma ve tarımsal sulama suyu ile enerji üretimi gibi amaçlar için gerekli miktarda suya erişebil­ mesi ve bununla birlikte suyun olası zararlarından korunabilmesi o ülkenin su güvenliği durumunu ifade eder. Türki­ ye’de tatlı su kaynakları sınırlıyken nüfus ise sürekli olarak artmaktadır. Sürekli artan su taleplerinin kısıtlı su kaynak­ larından karşılanabilme çabası Türkiye’deki su yönetiminin temel sorunlardan biri olup su güvenliği önündeki önemli engellerden biridir. Sınırlı oranda bulunan tatlı su kaynaklarının yanlış su yönetimi politikaları sonucu kirletilmesi ve bilinçsiz tüketimle israf edilmesi gibi durumlar, Türkiye’nin su güvenliğini önemli ölçüde tehdit etmektedir. Kişi başı­ na düşen su miktarının her geçen gün azaldığı ülkemizde gerek bugünün gerekse gelecek nesillerin su güvenliği için su kaynaklarının sürdürülebilir bir anlayışla yönetilmesi artık kaçınılmaz hâle gelmiştir. Kişi başına düşen su miktarı, ülkelerin su planlamalarında tek başına yeterli bir gösterge değildir. Toplumların sosyal ve ekonomik kalkınma düzeyleri arasındaki farklılıklar dikkate alındığında bu rakamlar bazen soyut ve göreceli an­ lamlar taşıyabilmektedir. Örneğin nüfus ve kişi başına düşen su miktarı birbirine yakın, sırasıyla tarım ve sanayi ülkesi iki ülke karşılaştırıldığında tarım ülkesinde sanayi ülkesine göre daha çok su sorunu yaşanması muhtemeldir. Çünkü tarım sektöründe kullanılan su miktarı sanayi sektörüne göre çok daha fazladır. Kişi başına düşen su hesaplamalarında ülkenin yağışlardan kaynaklanan su varlığının tamamının temiz ve kullanılabi­ lir olduğu varsayılır. Oysa gerçekte durum böyle değildir. Yeryüzünde birçok su kaynağı çeşitli sebeplerle kirletilmiş ve kullanılamaz durumdadır. Dolayısıyla kirlenmiş suların toplam su varlığından çıkarıldıktan sonra hesaplama ya­ pılması gerekir. Bu nedenle birçok ülkede gerçek durum, rakamların gösterdiğinden çok daha kötüdür. Türkiye’de su kaynaklarındaki kalite sınıflarını belirmeye yönelik yapılan çalışmada 192 farklı noktadan alınan su örneklerinin %56’sının kirlenmiş olduğu tespit edilmiştir. Türkiye için geliştirilen nüfus projeksiyonuna göre nüfusun 2053 yılına kadar sürekli artarak toplam 94 milyona ulaş­ ması ve bu tarihten itibaren nüfusun tekrar azalması beklenmektedir. Bu dönem içerisinde nüfusun artması nede­ niyle kişi başına düşen tatlı su miktarı da sürekli azalarak 2053 yılında 1.192 m³e kadar düşmesi daha sonra tekrar yükselme eğilimine girmesi öngörülmektedir. Buna göre Türkiye'nin mevcut su varlığı aynı kalacağı varsayılsa dahi 2053 yılı su yönetimi açısından çok kritik bir döneme işaret etmektedir (Grafik 6.7) . Yıllar Milyon Kişi Su Miktarı (m3/yıl) 2026 82 1140.0 84 1180.0 86 1200.0 88 1220.0 90 1240.0 92 1280.0 94 1300.0 96 1320.0 2028 2030 2032 2034 2036 2038 2040 2042 2044 2046 2048 2050 2052 2054 2056 2058 2060 2062 2064 2066 2068 2070 2072 2074 2076 2078 2080 Toplam Nüfus (milyon kişi) Kişi Başına Düşecek Su Miktarı (m3/yıl) Grafik 6.7: Türkiye’nin nüfus ve kişi başına düşen su miktarı projeksiyonu Türkiye’de tarımda su kullanımının yüksek miktarda olması, tatlı su kaynaklarının önemli bir kısmının kirlenmiş olması ve nüfusun giderek artıyor olması su yönetimi açısından en temel sorunlardır. Su yönetimindeki sorunlardan biri de Türkiye'de büyükşehirlerdeki şebekelerde kayıp kaçak oranlarının ortalama %42 civarında olmasıdır. Su kaynakla­ rının önemli bir bölümünün altyapı yetersizliğinden dolayı şebekelerde kaybedilmesi su kaynaklarındaki israfı ciddi oranda artırmaktadır. Sürdürülebilir su yönetiminde karşılaşılan bir başka sorun ise kontrolsüz göçlerle ülke içinde nüfusun bazı bölgelerde yoğunlaşmasıdır. Bu durum İstanbul örneğinde olduğu gibi iklim özelliklerinden ziyade be­ şerî kaynaklı bölgesel su kıtlığının ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Öte yandan özellikle yağışların en az olduğu, ve suya en çok ihtiyaç duyulan yaz döneminde yerli ve yabancı turistlerin turizm şehirlerinde kontrolsüz su kullanımı söz konusudur. Örneğin Muğla, büyükşehirler içerisinde günlük kişi başına en yüksek su tüketiminde 383 litre ile ilk sırada gelmektedir.