Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
6. Ünite Doğal kaynakların mevcut dünya nüfusunun ve gelecek kuşakların yaşamını devam ettirebilmeleri için yeterli miktar da olup olmadığı günümüzdeki en önemli araştırma alanlarından biridir. Dünya’nın sahip olduğu doğal kaynak varlığı genel olarak biyolojik kapasite olarak adlandırılmıştır. Biyolojik kapasite bir şehrin, bölgenin veya ülkenin ekolojik varlıklarının (ekin alanları, otlaklar, ormanlık alanlar, balıkçılık alanları ve yapılaşmış alanlar dâhil) verimliliğinin topla mıdır. Dünya’nın biyolojik kapasitesi sınırlıdır ve her yıl belirli oranda kendini yenileyebilmektedir. İnsanların yıllık top lam doğal kaynak tüketimi Dünya’nın biyolojik kapasitesinin kendini yenileyebildiği miktarı oluşturan limit değerlerini aşmadığı sürece doğal çevrenin ve insan yaşamının sürdürülebilirliği için bir tehdit oluşmamaktadır. Yıllık tüketim miktarı biyolojik kapasitenin yenilenme miktarını aştığında doğal kaynaklar yönünden açık ortaya çıkmaktadır. Orta ya çıkan bu açığa ekolojik açık adı verilmektedir. Ekolojik açığın sürmesi doğal çevrenin ve insan yaşamının sürdürü lebilirliğini riske atan önemli sorunlardan birini oluşturmaktadır. Dünya üzerindeki kaynakları ve insanların bu kaynaklara yönelik talebini değerlendirmek için araştırmalar yürüten Küresel Ayak İzi Ağı (GFN) kurumu yılda üretilen ve tüketilen doğal kaynak miktarını takip etmektedir. Küresel Ayak İzi Ağı’nın verilerine göre 1970 yılından bu yana yıllık tüketim miktarı, üretilen doğal kaynak miktarını aşmaktadır. Yıl içinde tüketim miktarının doğada yenilenen toplam kaynak miktarına ulaştığı güne limit aşım günü adı verilmektedir. Elde edilen veriler limit aşım gününe giderek daha erken ulaşıldığını göstermektedir. Küresel Ayak İzi Ağı, 2024 yılın da 25 Temmuz olarak açıklanan limit aşım gününü 2025 yılı için 24 Temmuz olarak açıkladı. Bu durum insanlığın yılın geri kalanında gelecek kuşakların hakkı olan doğal kaynakları tükettiği anlamına gelmektedir. Dünya Limit Aşımı Günü Yıllar Aylar 1971-2025 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık 1971 1973 1975 1977 1979 1981 1983 1985 1987 1989 1991 1993 1995 1997 1999 2001 2003 2005 2007 2009 2011 2013 2015 2017 2019 2021 2023 2025 İlgili Yılın Toplam Tüketimi Dünyanın İlgili Yılda Ürettiği Toplam Ekolojik Kaynak İlgili Yıla Ait Ekolojik Açık Okuma Parçası Dünya Limit Aşım Günü
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1. Adım (Mekânsal ve Coğrafi Veri Analizi): Soruda incelenen doğal sistem, yerleşme, iklim veya harita verileri analiz edilir.
2. Adım (Coğrafi İlkelerin Uygulanması): Dağılış, nedensellik ve karşılıklı ilgi ilkeleri doğrultusunda olaylar açıklanır.
3. Adım (Sonuç): Türkiye ve dünya coğrafyası perspektifiyle mekânsal sonuç ortaya konulur.
