Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
5. Ünite Nikel; yüksek dayanıklılığı, korozyona direnci ve alaşım oluşturma özelliğiyle paslanmaz çelik, pil teknolojileri, hava cılık ve elektronik sanayilerinde yaygın olarak kullanılan önemli bir metaldir (Görsel 5.10). Dünya nikel rezervlerinin büyük bölümü Endonezya, Avustralya, Rusya, Filipinler ve Yeni Kaledonya’da bulunmaktadır (Grafik 5.21). Türkiye’de Manisa-Çaldağ ve Gördes, Eskişehir-Mihalıççık-Yunus Emre ve Uşak-Banaz çevresinde nikel yatakları yer almaktadır. Sanayileşme, ihracat ve istihdam açısından önemli katkılar sağlayan nikel bu özellikleriyle stratejik madenler arasında değerlendirilmektedir. Görsel 5.10: Nikel madeni Niyobyum; metallere dayanıklılık ve sertlik kazandıran, özellikle paslanmaz çelik, süper alaşım ve havacılık sanayile rinde kullanılan önemli bir elementtir (Görsel 5.11). Dünya niyobyum rezervlerinin çok büyük bölümü Brezilya’da, geri kalanı ise Kanada, ABD, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Rusya ve Ruanda’da bulunmaktadır (Grafik 5.22). Türkiye’de ekonomik olarak işletilebilir düzeyde niyobyum rezervi bulunmamaktadır. Sanayi üretiminde ve uluslararası ticarette sağladığı katkılar, niyobyumu stratejik öneme sahip madenler arasında konumlandırmaktadır. Görsel 5.11: Niyobyum madeni Boksit, alüminyum üretiminin temel ham maddesidir ve hafif, dayanıklı ve geri dönüştürülebilir metal üretiminde kritik bir öneme sahiptir (Görsel 5.12). Dünya boksit rezervlerinin büyük bölümü Gine, Avustralya, Vietnam, Brezilya ve Jamaika'da (Jameyika) yoğunlaşmıştır (Grafik 5.23). Türkiye’de Konya-Seydişehir, Antalya-Akseki ve Muğla-Milas çevresinde önemli boksit yatakları bulunmaktadır. İhracat, istihdam ve sanayi üretimine sağladığı katkılar boksiti ekonomik kalkınma ve sanayileşme süreci açısından stratejik bir maden hâline getirmektedir. Görsel 5.12: Boksit madeni Grafik 5.21: Dünya nikel rezervlerinin dağılımı Grafik 5.22: Dünya niyobyum rezervlerinin dağılımı %42 %18 %6 %4 %5 %25 Endonezya Avustralya Rusya Filipinler Yeni Kaledonya Diğer Ülkeler %94 %5,8 %0,1 %0,1 Brezilya Kanada ABD Diğer Ülkeler Grafik 5.23: Dünya boksit rezervlerinin dağılımı %25 %24 %19 %9 %7 %16 Gine Avustralya Vietnam Brezilya Jamaika Diğer Ülkeler
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1. Adım (Mekânsal ve Coğrafi Veri Analizi): Soruda incelenen doğal sistem, yerleşme, iklim veya harita verileri analiz edilir.
2. Adım (Coğrafi İlkelerin Uygulanması): Dağılış, nedensellik ve karşılıklı ilgi ilkeleri doğrultusunda olaylar açıklanır.
3. Adım (Sonuç): Türkiye ve dünya coğrafyası perspektifiyle mekânsal sonuç ortaya konulur.
