11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 137 Cevapları (MEB Yayınları)

1. Güneş enerjili tarım ve topraksız tarım uygulamalarının özelliklerini tespit ederek yazınız. Uygulama Farklı tarım uygulamalarına ait metin ve görselleri inceleyerek aşağıdaki soruları cevaplayınız. Güneş Enerjili Tarım (Agrivoltaik), günümüz dünyasının en büyük zorluklarından ikisi olan gıda güvenliği ve temiz enerji ihtiyacını tek bir çözümde birleştiren yenilikçi bir yaklaşımdır. Bu sistemler arazinin ikili kullanımını esas alarak aynı alan üzerinde hem elektrik hem de biyokütle üretiminin eş zamanlı olarak gerçekleştirilmesini müm­ kün kılar. Bu uyum, tarım arazilerinin kaybını önlemeye yardımcı olurken yenilenebilir enerji kaynaklarının kulla­ nımını da teşvik eder. Türkiye’de bu alandaki öncü uygu­ lamalardan biri, İstanbul Komşuköy’de özel bir şirketin kurduğu Agrivoltaik Çiftlik Modeli’dir. Burası Türkiye'deki ilk yükseltilmiş sabit panel sistemine sahip uygulama alanı olup sabit çift yüzlü panel sistemi ile tasarlanmış öncü bir güneş enerjili tarım uygulama alanıdır. Burada önceki agrivoltaik sistem çalışmalarında henüz yeterince ince­ lenmemiş bir ürün grubu olan tıbbi ve aromatik bitki örneğinin yetiştiriciliği çalışmaları yapılmaktadır. Güneş enerjili tarım sistemlerinde gıda ve elektrik üretiminin ayrı arazilerde gerçekleştirildiği durumlara göre %33 ila %230 arasında daha az arazi varlığına ihtiyaç duyulmaktadır. Kanada'nın Montreal (Montreyal) kentinde örneği bulunan topraksız tarım (hidroponik), bitkilerin ihtiyaç duyduğu besleyici değerleri toprak yerine özel olarak hazırlanmış çözeltilerden almasıyla karakterize edilen topraksız bir yöntemdir. Bu uygulamanın temel özelliklerinden biri ev garajlarından endüstriyel binaların kullanılmayan çatıla­ rına kadar hemen her yerde uygulanabilmesidir.Böylece yeni tarım alanlarına ihtiyaç duyulmaması sağlanmak­ tadır. Ayrıca topraksız tarım sistemleri geleneksel tarı­ ma kıyasla çok daha az su sarfiyatı gerektirir. Üreticiler kapalı devre sistemler kurarak yağmur suyu dâhil olmak üzere kullanılan suyun tamamını geri dönüştürebilir ve büyük oranda su tasarrufu sağlayabilirler. Montreal'de bu sistemleri kullanan işletmeler üretimi tüketicinin hemen yanı başında yaparak gıdanın ulaştırılması sürecindeki karbon ayak izini azaltmakta ve bu sayede küresel gıda sisteminin sera gazı emisyonundaki %30'luk payına karşı önemli bir çözüm sunmaktadır. Sürdürülebilirlik performansı bağlamında bu çatı seraları binaların yukarı çıkan ısısından yararlanarak enerji tasarrufu sağlamakta ve geleneksel seraların harcadığı enerji­ nin yaklaşık yarısını kullanmaktadır. Bitkilerin besinlere hızlı erişimi sayesinde topraklı tarıma göre çok daha hızlı büyüme­ leri üreticilere kısa zamanda 300 kata kadar daha fazla ürün elde etme imkânı tanımaktadır.