11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 166 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema / Homeostazi Puanlama Anahtarı 2.4.1. Sinir Sistemi ve Homeostazi Homeostazinin korunmasında sinir sistemi, hızlı ve hedefe yönelik tepkiler üreterek merkezî bir rol oynar. Özellikle ani gelişen stres, korku, heyecan gibi durumlarda sinir sistemi devreye girerek orga- nizmayı tehlikeye karşı hazırlar. Bu süreçte hemen her organ ve sistemde hızlanma veya yavaşlama gibi pek çok fizyolojik tepki gözlenir. Tüm bu yanıt- lar, yaşamı tehdit edebilecek durumlara karşı be- denin korunmasını ve iç dengenin sürdürülmesini amaçlar. Homeostazinin sağlanmasında sinir sistemine ait farklı yapılar birlikte çalışır. Bu yapı ve organlardan bazıları şunlardır: Hipotalamus, vücuttaki değişiklikleri algılayan re- septörlerden gelen bilgileri işler ve ardından uygun yanıtları başlatır. Örneğin kan basıncı düştüğünde damarlarda bulunan ve kan basıncını algılayan re- septörler sinirsel uyarı ile hipotalamusu uyarır. Hi- potalamus tarafından üretilen ADH, böbreklerden suyun geri emilimini artırarak kan hacmini ve kan basıncını yükseltir (Görsel 2.4.1). Pons ve omurilik soğanı; solunum, kalp atım hızı, kan basıncı, yutma, öksürme gibi hayati ref- leksleri düzenleyerek homeostaziye katkıda bulu- nur (Görsel 2.4.2). Özellikle omurilik soğanı; dola- şım, solunum, sindirim gibi yaşamsal faaliyetlerin düzenlenmesinde “hayat düğümü” olarak bilinir. Görsel 2.4.1 Hipotalamus ve hipofiz bezi Görsel 2.4.2 Pons ve omurilik soğanı

4. Korku, heyecan gibi durumlarda sinir sisteminde meydana gelen değişiklikleri inceleyerek homeosta- zinin (kan basıncının, kan şekerinin, vücut sıcaklığının düzenlenmesi vb.) sağlanmasında görev alan sinir sisteminin farklı yapıları arasındaki ilişkileri gösteren bir kavram haritası hazırlayınız. Değerlendirme Hipotalamus Hipofiz bezi Talamus Pons Omurilik soğanı