11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 152 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema / Homeostazi Aşağıdaki metni okuyunuz, metinden yararlanarak sayfa sonunda verilen soruları cevaplayınız. Cevaplarınızı boş bırakılan alanlara yazınız. Organizmaların hayatta kalması, sürekli değişen çevre şartlarına rağmen iç dengelerini sabit tutmalarına bağlıdır. Bu denge; vücut sıcaklığı, pH değeri, glikoz düzeyi, su, elektrolit den- gesi gibi yaşamsal süreçlerin düzenlenmesi ile sağlanır. Homeostatik dengenin bozulması, hücresel işlevlerin aksamasına ve hastalıkların ortaya çıkmasına neden olabilir. Örneğin kan glikoz düzeyinin sürekli yüksek kalması diyabete, vücut sıcaklığının aşırı artması ciddi sağlık sorunlarına yol açar. Bu nedenle homeostazinin sürekliliği, sağlıklı yaşamın temel koşuludur. Vücudun iç dengesi bozulduğunda bu dengenin yeniden sağlanması için gerçekleşen home- ostatik süreçlerdeki kimyasal bileşenler, ortamlar, pH değeri ve sıcaklık düzenlemelerinden bazıları kimyasal olaylardır ve kimya bilimi ile ilişkilidir. Bazıları ise fiziksel olaylardır ve fizik bilimi ile ilişkilidir. Örneğin kan pH değeri düştüğünde solunumun hızlanması fiziksel bir olay iken böbreklerden H+ iyonlarının atılması kimyasal bir olaydır. Benzer şekilde kan glikoz düzeyi yükseldiğinde glikozun hücrelere geçişi fiziksel, karaciğerde glikozun glikojene dö- nüşmesi kimyasal bir olaydır. ●Sizin yaşadığınız veya tanıdıklarınızın daha önce yaşadığı “soğukta titreme, sıcakta ter- leme, aşırı su kaybı, kan şekerinin düşmesi vb.” durumlarla ilgili deneyimlerinizde ne his- settiniz? Deneyimlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız. Deneyimlerinizin ortak ya da benzer yanlarını belirleyiniz. ●Bu deneyimleriniz sırasında vücudun gösterdiği tepkiler nelerdir?

1. Etkinlik Adı Homeostazi Nasıl Sağlanır? Amaç Homeostatik süreçleri sorgulayabilme Süre 40 + 40 dk. Yönerge • Aşağıdaki basamakları takip ederek etkinliği gerçekleştiriniz. • Etkinlik sonunda sizden bir zihin haritası hazırlamanız beklenmektedir. Hazırlayacağınız zihin haritası öğretmeniniz tarafından karekodda verilen “Puanlama Anahtarı” ile değerlendirilecektir. Uygulama

1. Homeostatik süreçlerle ilgili daha önce yaşadığınız aşırı susuz kalmak, aşırı uykusuz kalmak, yüksek sıcaklığa maruz kalmak gibi durumların sizi nasıl etkilediğini ifade ediniz.

2. Tecrübelerinizden veya homeostatik süreçlerle ilgili verilen bilgilerden yola çıkarak “homeostatik sü- reçlerde yaşanan sorunların neler olabileceği, bu sorunları yaşamamak için ne gibi önlemler alınması gerektiği, bu sorunların yaşanılması durumunda nasıl aşılacağı” gibi konularda merak ettiğiniz soru- ları belirleyiniz. Konuya Başlarken (Yazarlar tarafından bu kitap için hazırlanmıştır.)