10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 97 Cevapları (MEB Yayınları)

1. TEMA / Etkileşim 1.2.3. İdeal Gaz Yasası Gazlar günlük hayatta birçok yerde karşınıza çıkar. Atmosferde, mutfaktaki doğal gaz tesisatında, buzdolaplarında ve klimalarda gazlar bulunur. Gazların sıcaklık, hacim, basınç ve miktarları birbirini etkiler. Örneğin doğal gaz faturalarında ödenecek Konuya Başlarken Sıcak hava balonu ile yolculuk popüler aktiviteler arasında yer alır. Balonun yerden yüksekliği balondaki havanın sıcaklığı değiştirilerek kontrol edilir. Balondaki hava ısındıkça havada bulunan tanecikler arasındaki mesafe artar. Sıcak hava balonundaki hava genleştikçe birim hacme düşen tanecik sayısı azalır. Böylece sıcak hava balonundaki havanın yoğunluğu dışarıdaki havanın yoğunluğundan düşük olur ve balon yükselir (Görsel 1.18). Balon içindeki hava ısıtılırken bir miktar hava taneciği balondan dışarıya kaçabilir. Bilimsel veriler elde etmek amacıyla kullanılan sıfır basınçlı ve süper basınçlı balonlar da bulunmaktadır. Sıfır basınçlı balonların alt kısmı açıktır ve içindeki gazın kaçmasına izin verilir. Gazın genleşmesi sonucu balon yükselir. Bu esnada balondaki basıncın artmasını engellemek için balonda açık kanallar bulunur. Gece ve gündüz arasındaki sıcaklık değişimlerine bağlı olarak gaz kaybı meydana geldiği için bu tür balonların kullanım süresi sınırlıdır. Süper basınçlı balonlarda açık kanallar yoktur. Bu balonlar, gaz kaybı en aza indirgendiği için sıfır basınçlı balonlardan daha uzun süre uçabilir. Şekilleri bal kabağını andırır. En yaygın kullanılan süper basınçlı balonun boyutu 195’ten fazla zeplinin hacmine eş değerdir. Balon tamamen şişirildiğinde içine bir futbol stadyumu sığabilir. İç basıncı, bulunduğu ortamın basıncına göre belirli bir seviyede korunur. Helyum gazı ile doldurulmuştur. Helyum gazı ile doldurulan balon basınç değişimi ile yükselir ve atmosfer basıncı düştükçe helyum gazı genleşir. Balon, alt tarafında bilinen bir yük kütlesi sarkarken belirli bir yükseklikte uçmak için tasarlanmıştır. Balon istenen yüksekliğe ulaştığında genleşen helyum gazı balonun içinde basınç oluşturur. Gündüz boyunca güneş balonu ısıttığından basınç yükselir ve gece balon soğuduğunda basınç düşer. Balon iç basıncı, uçuş boyunca çevresindeki atmosfer basıncının belirli bir miktar üzerinde tutulur. ►Gazların bazı özelliklerinin birbirine bağlı olma durumlarına günlük hayatta karşılaşabileceğiniz farklı örnekler veriniz. ►Gazların hacim, sıcaklık, basınç ve miktarları arasında nasıl bir ilişki vardır? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız. Görsel 1.18 Sıcak hava balonları, içinde bulunan havanın sıcaklığının değiştirilmesiyle yükselip alçalır.