📘 10. Sınıf Kimya
📍 Sera Etkisi: Atmosferde fazla miktarda biriken CO2 ve bazı gazlar (CFC türleri,
📝 Kontrol Noktası • Sayfa 249
✓ 2026-2027 MEB Yayınları
2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı MEB 10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 249 Kontrol Noktası sorularının detaylı çözümleri ve cevap anahtarı aşağıda sunulmuştur.
Konu ve Kazanım Rehberi: 3. TEMA / Sürdürülebilirlik — Sera Etkisi: Atmosferde fazla miktarda biriken CO2 ve bazı gazlar (CFC türleri, kapsamında kitaptaki soruların açıklamalı çözümleri yer almaktadır.
1
Soru 1 (Kontrol Noktası)
MEB Sayfa 249
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
3. TEMA / Sürdürülebilirlik Sera Etkisi: Atmosferde fazla miktarda biriken CO2 ve bazı gazlar (CFC türleri, CH4, NOx, N2O, su buharı) Dünya’dan uzaya yayılan ısının (kızılötesi ışığın) bir kısmını tutarak Dünya’ya geri yansıtır ve Dünya’nın ısınmasına neden olur. Bu olaya sera etkisi denir. Sera etkisi sonucu Dünya’nın sıcaklığının artmasına ise küresel ısınma adı verilir. Küresel ısınma buzulların erimesine ve verimli toprakların çölleşmesine neden olur. Sera etkisini belirli düzeyde tutmak için karbon dioksit emisyonu azaltılmalıdır. Ekosistemde oluşan çevre kirliliğinin olumsuz etkilerini önlemek için yapılabilecekler şunlardır: ● Fosil yakıt yerine yenilenebilir enerji kaynakları kullanılmalıdır. ● Otomobillerde enerji elde etme, konutlarda ısınma ve aydınlatma için alternatif yöntemler seçilmelidir. ● Binalarda ısı yalıtımı kullanılmalıdır. ● Bacalar düzenli olarak temizlenmelidir. ● Araçların bakım ve onarımları zamanında yapılmalıdır. ● Ulaşımda toplu taşıma tercih edilmelidir. ● Gübre ve tarımsal ilaç, yeterli miktarda ve bilinçli şekilde kullanılma- lıdır. ● Endüstriyel tesisler mümkün olduğunca yerleşim yerlerinin uzağına yapılmalıdır. ● Arıtma tesisleri kurulmalıdır. ● Çöp depolama alanlarında oluşan metan gazının geri dönüşümü sağ- lanmalıdır. ● Ormanlar korunmalıdır. Kontrol Noktası
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Suda H⁺ (H₃O⁺) iyonu oluşturan maddeler asit (pH < 7), OH⁻ iyonu oluşturan maddeler bazdır (pH > 7). 25°C'de saf suyun pH değeri 7 olup nötrdür.
Asit ve baz karıştırıldığında net iyon tepkimesi H⁺ + OH⁻ → H₂O şeklinde gerçekleşir; tuz ve su oluşarak nötrleşme sağlanır.
2
Soru 2 (Kontrol Noktası)
MEB Sayfa 249
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Aşağıdaki metni okuyarak soruları cevaplayınız. Kloroflorokarbonlar (CFC); klor, karbon, flor atomları içeren ve yanıcı olmayan bileşiklerdir. Atmosferde yüksek orandaki CFC türleri UV ışınlarının etkisi ile klor atomlarına parçalanır. Bu CFC türlerinin UV ile parçalanması sonucu tek bir klor radikali oluşur. Salınan bir klor radikali zincirleme reaksiyonla binlerce ozonu yok edebilir. Bu durum ozon incelmesi olarak isimlendirilir. İnsan faaliyetleri nedeniyle atmosferdeki miktarı artan CFC türleri, bromotriflorometan gibi kimyasal maddeler UV ışınlarının etkisi ile parçalanarak klor ve brom radikallerinin açığa çıkmasına sebep olur.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Sera Etkisi: Atmosferde fazla miktarda biriken CO2 ve bazı gazlar (CFC türleri, konusu kapsamında verilen soru kimyanın temel ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmiştir.
İlgili kimyasal tanım, tepkime bağıntıları ve madde etkileşim kuralları uygulanarak doğru sonuca ulaşılmıştır.
3
Soru 3 (Kontrol Noktası)
MEB Sayfa 249
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
a) Az miktardaki CFC türlerinin ozon tabakası üzerinde neden bu kadar büyük bir etkiye sahip olduğuyla ilgili görüşlerinizi yazınız.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Sera Etkisi: Atmosferde fazla miktarda biriken CO2 ve bazı gazlar (CFC türleri, konusu kapsamında verilen soru kimyanın temel ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmiştir.
İlgili kimyasal tanım, tepkime bağıntıları ve madde etkileşim kuralları uygulanarak doğru sonuca ulaşılmıştır.
4
Soru 4 (Kontrol Noktası)
MEB Sayfa 249
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
b) Ozon tabakasına zarar veren kirleticilere ve kirleticilerin kaynaklarına örnekler veriniz.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Sera Etkisi: Atmosferde fazla miktarda biriken CO2 ve bazı gazlar (CFC türleri, konusu kapsamında verilen soru kimyanın temel ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmiştir.
İlgili kimyasal tanım, tepkime bağıntıları ve madde etkileşim kuralları uygulanarak doğru sonuca ulaşılmıştır.
📌 MEB Ders Kitabı Çözümleri Hakkında Önemli Not
Bu sayfadaki çözümler Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı müfredatına %100 uyumlu olarak alanında uzman öğretmen kadromuz tarafından hazırlanmıştır. Sayfa çözümlerini kendi cevaplarınızla karşılaştırarak eksik konularınızı pekiştirebilirsiniz.
