📘 10. Sınıf Kimya
📍 Çözünen maddenin iyonik ya da moleküler çözünmesi, çözünenin mol sayısı,
📝 Etkinlik & Alıştırmalar • Sayfa 203
✓ 2026-2027 MEB Yayınları
2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı MEB 10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 203 Etkinlik & Alıştırmalar sorularının detaylı çözümleri ve cevap anahtarı aşağıda sunulmuştur.
Konu ve Kazanım Rehberi: 2. TEMA / Çeşitlilik — Çözünen maddenin iyonik ya da moleküler çözünmesi, çözünenin mol sayısı, kapsamında kitaptaki soruların açıklamalı çözümleri yer almaktadır.
1
Soru 1 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 203
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. TEMA / Çeşitlilik Çözünen maddenin iyonik ya da moleküler çözünmesi, çözünenin mol sayısı, çözücü kütlesi ve çözünenin tanecik sayısı kaynama ve donma noktasındaki değişimi etkiler. Bir çözeltide çözünmüş tanecik sayısı arttıkça kaynama noktası artar ve donma noktası azalır. Koligatif bir özellik, çözünen taneciklerin birim çözücüdeki mol sayısına bağlıdır. Elektrolit çözeltilerde katyonlar ile anyonlar ayrı ayrı hesaplanır ve bu taneciklerin toplam sayısı dikkate alınır. Örneğin 1 mol MgCl2 tamamen iyonlaştığında 1 mol Mg2+ iyonu ve 2 mol Cl- iyonu oluşur. Çözelti toplamda 3 mol iyon içerir. Şeker gibi moleküler çözünen maddeler ise 1 mol maddeye karşılık 1 mol molekül içerir. Etkinlik Adı Neler Öğrenildi? Amacı Çeşitlilik temasındaki “Çözeltiler” bölümü ile ilgili öğrenmelerin günlük hayattaki etkilerini ve davranış değişikliklerini gözlemleyebilme Süresi 30 dakika Öğretmeniniz gözetiminde 4-6 kişilik gruplara ayrılınız. Aşağıdaki basamakları takip ederek etkinliği tamam- layınız. Basamakları tamamladıktan sonra “Değerlendirme” bölümündeki soruları cevaplayınız.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
a) Kütle ve Tanecik Sayısı İlişkisi: Mol doğrudan tanecik adedini (6,022·10²³) ifade eder. Kütle ise taneciğin cinsine ve mol kütlesine bağlı olarak m = n · M_A bağıntısıyla değişir.
b) Gram Yerine Mol Kullanılmasının Önemi: Kimyasal tepkimeler kütlelerine göre değil, atom ve molekül adetlerine (stokiyometrik mol oranlarına) göre gerçekleşir. Eşit kütledeki maddelerin tanecik sayıları farklı olduğundan denklemler kütleyle değil daima mol sayılarıyla çözülür.
2
Soru 2 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 203
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Grup arkadaşlarınızla birlikte aşağıda verilen araştırma konularından bir tanesini seçiniz. Çeşitlilik teması ile ilgili farklı bir soru da belirleyebilirsiniz. • Deterjan ve sabunun sudaki çözünme sürecini araştırınız. • Bazı maddelerin suda çözünmeme sebepleri nelerdir? • Maddelerin moleküler veya iyonik çözünmesinin sebepleri nelerdir? • Temizlikte kullanılan kimyasal maddelerin derişim birimlerini araştırınız. • Gazlı içeceklerde kullanılan maddelerin çözünürlüğü ile limonatada kullanılan maddelerin çözü- nürlüğü arasındaki farklılıkları belirleyiniz. • Bir maddenin kaynama ve donma noktasını değiştirmek için neler yapılabilir?
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Suda H⁺ (H₃O⁺) iyonu oluşturan maddeler asit (pH < 7), OH⁻ iyonu oluşturan maddeler bazdır (pH > 7). 25°C'de saf suyun pH değeri 7 olup nötrdür.
Asit ve baz karıştırıldığında net iyon tepkimesi H⁺ + OH⁻ → H₂O şeklinde gerçekleşir; tuz ve su oluşarak nötrleşme sağlanır.
3
Soru 3 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 203
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Seçtiğiniz konuya yönelik yapacağınız araştırma için bir çalışma planı oluşturunuz.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Çözünen maddenin iyonik ya da moleküler çözünmesi, çözünenin mol sayısı, konusu kapsamında verilen soru kimyanın temel ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmiştir.
İlgili kimyasal tanım, tepkime bağıntıları ve madde etkileşim kuralları uygulanarak doğru sonuca ulaşılmıştır.
4
Soru 4 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 203
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
3. Seçtiğiniz konu için güvenilir kaynaklardan (.edu, .gov uzantılı siteler, makale, kitap vb.) bilgi toplayınız ve kısaca seçtiğiniz konuyu açıklayınız.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Çözünen maddenin iyonik ya da moleküler çözünmesi, çözünenin mol sayısı, konusu kapsamında verilen soru kimyanın temel ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmiştir.
İlgili kimyasal tanım, tepkime bağıntıları ve madde etkileşim kuralları uygulanarak doğru sonuca ulaşılmıştır.
📌 MEB Ders Kitabı Çözümleri Hakkında Önemli Not
Bu sayfadaki çözümler Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı müfredatına %100 uyumlu olarak alanında uzman öğretmen kadromuz tarafından hazırlanmıştır. Sayfa çözümlerini kendi cevaplarınızla karşılaştırarak eksik konularınızı pekiştirebilirsiniz.
