Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. TEMA / Çeşitlilik Konuya Başlarken ►Bir maddenin fiziksel hâli ile çözünürlüğü arasında ilişki var mıdır? Tartışınız. ►Çözünürlük maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Bu durumun günlük hayattaki avantaj ve dezavantajları neler olabilir? Fikirlerinizi söyleyiniz. ►Maddelerin çözünürlüğünü çeşitli dış etkiler ile değiştirmek mümkün müdür? Örnekler üzerinden tartışınız. 2.1.5. Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler (Sıcaklık, Basınç ve Madde Cinsi) Çözünürlük, günlük hayatın her alanında sıklıkla karşılaşılan bir kavramdır. Örneğin endüstride kullanılan özütleme ve saflaştırma işlemlerinde çözünürlükten yararlanılır. Tekstil, boya ve kozmetik gibi alanlarda kullanılan renk pigmentlerinin çözünürlüğü ürün kalitesini belirlemede etkilidir. Vücuda alınan gıda ya da ilaçların vücut sıvılarındaki çözünürlükleri hayati öneme sahiptir. Bu nedenle maddelerin çözünürlüklerinin ve bu çözünürlüklerin nelere bağlı olduğunun bilinmesi önemlidir. NaCl bileşiği deniz suyunda bol miktarda çözünmüş hâlde bulunurken CaCO3 bileşiği oldukça az miktarda çözünür. CaCO3 bileşiğinin çözünürlüğünün az olması kabuklu deniz canlıları için hayati önem taşır. Dalgıçlar derin dalışlarda hava içeren dalış tüpünü tercih etmezler. Çünkü hava ile doldurulmuş dalış tüpündeki azot gazı, derinlere daldıkça kanda çözünebilir. Asitli içecekler, CO2 gazının suda çözünmesiyle elde edilir ve şişelerin üzerinde “Soğuk içiniz.” ifadesi yer alır. Kuzey denizleri suda çözünmüş oksijen bakımından zengin olduğu için balıkçılık bu bölgelerde daha çok gelişmiştir. Şeker pancarından şeker üretiminde pancarlara sıcak su ile işlem uygulanır. Bu sayede pancardaki şekerin büyük bir kısmı alınabilir.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Suda H⁺ (H₃O⁺) iyonu oluşturan maddeler asit (pH < 7), OH⁻ iyonu oluşturan maddeler bazdır (pH > 7). 25°C'de saf suyun pH değeri 7 olup nötrdür.
Asit ve baz karıştırıldığında net iyon tepkimesi H⁺ + OH⁻ → H₂O şeklinde gerçekleşir; tuz ve su oluşarak nötrleşme sağlanır.