📘 10. Sınıf Kimya
📍 2.1. Çözeltiler
📝 Etkinlik & Alıştırmalar • Sayfa 148
✓ 2026-2027 MEB Yayınları
2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı MEB 10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 148 Etkinlik & Alıştırmalar sorularının detaylı çözümleri ve cevap anahtarı aşağıda sunulmuştur.
Konu ve Kazanım Rehberi: 2. TEMA / Çeşitlilik — 2.1. Çözeltiler kapsamında kitaptaki soruların açıklamalı çözümleri yer almaktadır.
1 Soru 1 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 148
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. TEMA / Çeşitlilik 2.1. Çözeltiler Konuya Başlarken Farmakolojide en önemli uğraşı alanlarından biri ilaçların çözünürlüğüdür. İlaçların vücut tarafından emilebilmesi için öncelikle vücut sıvısında çözünmesi gerekir (Görsel 2.1). Vücut sıvısında tamamen çözünmeyen bir ilaç mide-bağırsak kanalında tam olarak emilemez. Bu nedenle ilaç etken maddesinin suda ve vücut sıvılarındaki çözünürlüğünün bilinmesi ve belirlenmesi gerekir. İlaçların suda çözünmelerini sağlamak ve çözünme hızlarını artırmak için birçok yöntem geliştirilmiştir. Bu yöntemlerden biri apolar molekül yapısında olan ilaç molekülüne fosfat veya ester gibi gruplar bağlanarak molekülün polar molekül olmasının sağlanmasıdır. Yöntemlerden bir diğeri de ilaç molekülünün kendi tuzuna çevrilerek çözünürlüğünün artırılmasıdır. Genel olarak asidik veya bazik ilaç moleküllerinin, tuzlarına göre sudaki çözünürlüğü azdır. Örneğin ağrıyı ve iltihabı azaltmak için kullanılan asetilsalisilik asidin (C₉H₈O₄) sudaki çözünürlüğü azdır. Asetilsalisilik asidin sodyum tuzunun sudaki çözünürlüğü ise daha fazladır. İlaçlar organizmadaki enzimlerin etkisiyle kimyasal değişikliğe uğrayarak genellikle polaritesi daha yüksek olan bileşiklere dönüşür. Bu süreç ilacın suda çözünürlüğünü artırarak vücuttan daha kolay atılmasını sağlar. ►Son yıllarda yapılan çalışmalar; içme suyunun hormon, vitamin ve antibiyotik gibi çeşitli mikro kirleticiler içerdiğini göstermiştir. Maddelerin çözünürlüğü ile su kirliliği ilişkisini tartışınız. ►Yağ lekesini temizleyebilmek için su ile birlikte sabun ya da deterjan kullanılmasının nedenlerini tartışınız. ►Erime ile çözünme arasındaki farkların neler olduğunu açıklayınız. 2.1.1. Çözünme Süreci Kimyasal tepkimelerin büyük bir kısmı sulu çözeltilerde gerçekleşir. Sulu çözeltilerde iyonlar ve moleküller kısmen serbesttir ve birbiri üzerinden kayarak hareket eder. Böylece tanecikler daha çok etkileşime girerek çarpışır ve ürüne dönüşür. Canlılar için hayati öneme sahip sindirim, hücresel solunum, boşaltım ve fotosentez gibi biyolojik süreçler de sulu ortamda gerçekleşir. Çözünen ilaç molekülünün kristalinden çıkması Çözünme sürecinde ilaç molekülü için çözücüde boşluk oluşması İlaç molekülünün çözücü boşluğuna yerleşmesi Görsel 2.1 İlaçların çözünmesi aşamalı olarak gerçekleşir. Çözünen ilaç molekülü kristalinden çıkar, çözücüde ilaç molekülü için bir boşluk oluşur ve çözünen ilaç molekülü bu boşluğa yerleşir.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Suda H⁺ (H₃O⁺) iyonu oluşturan maddeler asit (pH < 7), OH⁻ iyonu oluşturan maddeler bazdır (pH > 7). 25°C'de saf suyun pH değeri 7 olup nötrdür.
Asit ve baz karıştırıldığında net iyon tepkimesi H⁺ + OH⁻ → H₂O şeklinde gerçekleşir; tuz ve su oluşarak nötrleşme sağlanır.
✓
Doğru Cevap / Sonuç
H⁺ ve OH⁻ iyonları nötralleşerek su ve tuz oluşturur; ortam pH'ı dengelenir.
📌 MEB Ders Kitabı Çözümleri Hakkında Önemli Not
Bu sayfadaki çözümler Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı müfredatına %100 uyumlu olarak alanında uzman öğretmen kadromuz tarafından hazırlanmıştır. Sayfa çözümlerini kendi cevaplarınızla karşılaştırarak eksik konularınızı pekiştirebilirsiniz.
