📘 10. Sınıf Kimya
📍 Gazların laboratuvar ortamında saflaştırılması ve ayrılması işlemle-
📝 Kontrol Noktası • Sayfa 108
✓ 2026-2027 MEB Yayınları
2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı MEB 10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 108 Kontrol Noktası sorularının detaylı çözümleri ve cevap anahtarı aşağıda sunulmuştur.
Konu ve Kazanım Rehberi: 1. TEMA / Etkileşim — Gazların laboratuvar ortamında saflaştırılması ve ayrılması işlemle- kapsamında kitaptaki soruların açıklamalı çözümleri yer almaktadır.
1
Soru 1 (Kontrol Noktası)
MEB Sayfa 108
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. TEMA / Etkileşim Efüzyon Uygulamaları ● Gazların laboratuvar ortamında saflaştırılması ve ayrılması işlemle- rinde kullanılır. ● Nükleer teknolojide, farklı kütledeki gaz izotoplarını ayırmak için gözenekli engellerden geçme hız farkı kullanılır. ● Yüksek vakum cihazlarındaki mikroskobik çatlaklar, sisteme helyum gazı gönderilip sızıntı dedektörleri ile kontrol edilerek tespit edilir. Difüzyon Uygulamaları ● Laboratuvarlarda yarı geçirgen zarlar yardımıyla atık maddelerin veya iyonların çözeltiden uzaklaştırılması difüzyon prensibiyle gerçekleştirilir. ● Biyokimya laboratuvarlarında karışık haldeki moleküller, büyüklükle- rine göre farklı hızlarda yayılarak (difüzyonla) birbirinden ayrıştırılır ve saflaştırılır. ● Difüzyon, gaz karışımlarının ayrılması veya sıvı karışımların saflaştı- rılması işlemlerinde kullanılır. Kontrol Noktası
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1 mol herhangi bir madde 6,022·10²³ adet tanecik içerir. Mol sayısı bağıntısı: n = m / M_A (kütle üzerinden) veya n = N / N_A (tanecik sayısı üzerinden) hesaplanır.
Normal şartlar altında (0°C ve 1 atm) 1 mol ideal gaz 22,4 litre hacim kaplar.
2
Soru 2 (Kontrol Noktası)
MEB Sayfa 108
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Aşağıda farklı gazlarla doldurulmuş iki balon verilmiştir. Soldaki görselde helyum (turuncu) ve argon (mavi) gazı ile şişirilmiş iki balon verilmiştir. Sağ taraftaki görselde balonların doldurulduktan yaklaşık 12 saat sonraki hâli gösterilmektedir. Sağdaki görselde helyum balonunun argon balonundan belirgin şekilde daha fazla söndüğü görülmektedir. Bu durumun sebebini gerekçeleriyle açıklayınız. (He: 4 g/mol, Ar: 40 g/mol) 2. Amonyum hidroksit (NH4OH) ve hidroklorik asit (HCl) çözeltilerine batırılan pamuklar şekildeki gibi cam bir tüpün uçlarına yerleştiriliyor ve tüpün iki ucu da kapatılıyor. Tüp içinde gaz hâline geçen NH3 ve HCl gazları deneyin başlangıcından 40 saniye sonra tüpün B noktasında karşılaşarak amonyum klorür (NH4Cl) katısını oluşturuyor. Tüpün AB uzunluğu 48 cm ve BC uzunluğu 32 cm’dir. Buna göre
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Suda H⁺ (H₃O⁺) iyonu oluşturan maddeler asit (pH < 7), OH⁻ iyonu oluşturan maddeler bazdır (pH > 7). 25°C'de saf suyun pH değeri 7 olup nötrdür.
Asit ve baz karıştırıldığında net iyon tepkimesi H⁺ + OH⁻ → H₂O şeklinde gerçekleşir; tuz ve su oluşarak nötrleşme sağlanır.
3
Soru 3 (Kontrol Noktası)
MEB Sayfa 108
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
a) B noktasında NH4Cl(k) oluşmasının nedenlerini açıklayınız. A B C NH3 HCI 48 cm 32 cm gazı gazı
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
İdeal gaz denklemine (P·V = n·R·T) göre: Sabit sıcaklık ve mol sayısında gazın basıncı hacmiyle ters orantılıdır (Boyle Yasası: P₁·V₁ = P₂·V₂).
Sıcaklık arttıkça taneciklerin ortalama kinetik enerjisi ve yayılma hızları artar; sabit hacimde basınç yükselir, esnek kaplarda hacim genişler.
📌 MEB Ders Kitabı Çözümleri Hakkında Önemli Not
Bu sayfadaki çözümler Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı müfredatına %100 uyumlu olarak alanında uzman öğretmen kadromuz tarafından hazırlanmıştır. Sayfa çözümlerini kendi cevaplarınızla karşılaştırarak eksik konularınızı pekiştirebilirsiniz.
